भारतकोश
गीतावली (गोस्वामी तुलसीदास - गीताप्रेस सम्पूर्ण ७ काण्ड सान्वय सटीक)

गीतावली (गोस्वामी तुलसीदास - गीताप्रेस सम्पूर्ण ७ काण्ड सान्वय सटीक)

Gitavali of Goswami Tulsidas with Gita Press Commentary

गोस्वामी तुलसीदास द्वारा

DevanagariHindipublished454 पृष्ठ

पृष्ठ 278, कुल 454 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 278

गीतावली २७२ देखत खग-निकर, मृग रवनिन्हजुत, थकित बिसारि जहाँ तहाँकी भँवनि । हरि-दरसन-फल पायो है ग्यान बिमल, जांचत भगति, मुनि चाहत जवनि ॥४॥ जिन्हके मन मगन भए हैं रस सगुन, तिन्हके लेखे अगुन मुकुति कवनि। श्रवन-सुखकरनि, भवसरिता-तरनि, गावत तुलसिदास कीरति पवनि ॥५॥ हे राघव ! मुझे आपका वनकी वीथियों दौड़ना बड़ा प्रिय जान पड़ता है, जिससे वहाँकी पृथिवी आपके अरुणकमलवर्ण शोक- हारी चरणोंके अंकुश, वज्र एवं ध्वजा आदि चिह्नोंसे अङ्कित हो रही है ॥ १ ॥ अति सुन्दर श्याम शरीरपर रँगीला पीताम्बर धारण करना, कमरमें तरकस और फेंटा बाँधना, सुवर्णमृगके साथ हाथमें धनुष-बाण लिये दौड़ना, नेत्रकमलोंसे इधर-उधर निहारना ॥ २ ॥ तथा सिरपर पुष्प और लताओंके सहित जटाजूटके मुकुटकी रचना—ये सब बड़े ही शोभायमान जान पड़ते हैं । इसी प्रकार आपके मनोहर मुखारविन्दपर पसीनेके बूँदें शोभाय- मान हैं और उसी तरह मनोहर भ्रुकुटियोंका झुकाव भी है ॥ ३ ॥ उस समय पक्षिसमूह तथा मृगियोंके सहित मृग प्रभुकी सुन्दरता देखकर थकित हो जाते हैं और जहाँ-के-तहाँ भ्रमण करना छोड़ देते हैं। इन्हें प्रभुके दर्शनोंका फलस्वरूप निर्मल ज्ञान तो मिल गया है, अब जिसे मुनिजन भी चाहते हैं, उस अहैतुकी भक्तिकी याचना और करते हैं ॥ ४ ॥ भला जिनके चित्त सगुण- स्वरूपके रसमें डूबे हुए हैं, उनके लिये गुणहीन मुक्ति क्या चीज