भारतकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 106, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 106

७ ] शृंगारवर्णनम् ५७ जघनसंगमनोत्सुकमानसं हृदयनाथमवेत्य मृगीदृशः । स्वयमपासरदेव तदंशुकं किमुधिताचरणे गुणिनो ऽबुधाः ॥ ८० ॥ असह आशु विदूरायितुं परो युवतिनीविमतिश्रुटदुत्सुकः । विषहते समुदीरितमन्मथो न खलु कश्चन कालविलंबनं ॥ ८१ ॥ परिसमाप्तरतोपि परः प्रिया—धररसं सुरसायनमन्विबन् । पुनरपि स्फुरिताप्तमसायको व्यधित किं किमसो न हदीपितं ॥ ८२ ॥ शशिमुखी सुरतेषु तथा चलत्—कनककुंडलकैतवकंपितौ । मृगदृशः पुरुषायित मूर्जितं समभिवीक्ष्य शलक्ष्णशालिनाश्विर ॥ ८३ ॥ वरयिता रतकेलिषु कौशलं भृशमसौ वहतीति परा मुदा । ऋजुरणन्नूपुरसिंञ्जितै रभिजगावि तद्गुणगौरवं ॥ ८४ ॥ मम मुखस्य विधोरपि दर्शनात् तव दृशौ कुमुदे अपि मीलितः । किमिदामन्यपरा शयनोन्मुखं स्तनतटेन जघान हि सं मुहु ॥ ८५ ॥ पुनरुपैषि तदोकसि तां विलो—क्यति जल्पसि वाथ तया समं । दयितयेत्युदितो विदधे शठो नहि नहीति मृषाप्यमृगोत्तरं ॥ ८६ ॥ जहिहि लाक्षणिकीं रूपमुत्तमे नहि न वेद्मि मनस्तव यन्मयि । अहह पश्य तवाधरपल्लवः स्फुरति मामिव चुंबिनुमुत्सुकः ॥ ८७ ॥ अपिच रागममांतमिवाशये न यहतो न दृशौ बहिरुद्गतं । इति विदग्धवचाः कुपितामपि प्रियतमां न परः किमहासयत ॥ ८८ ॥ युग्मं रचयिता सखि तत्र किमेष मां नवरतं भविता च कथंकथं । इति मुहुः समवादि न का सखी रतिरसोत्सुकयापि नषोढया ॥ ८९ ॥ प्रियतमे पुरुषायितलाघवं किमपि पश्यति वक्त्रिनकंधरं । असहया रतमुज्झितुमन्यया गृहमणिः शमितः कुसुमौहया ॥ ९० ॥ सुरतकेलिषु शुभ्रु तवाहितं किमपि चेच्छपथोऽस्तु तदात्र मे । ऋतगिरं यदि मां न च मन्यसे ननु विधाय न पश्यसि किं तदा ॥ ९१ ॥ इति नवां रमणीं रतये परः स्मरकलाविदुरः समवूवुपत् । अतिविचक्षणतातिविमुग्धता—सुगविबोध्यमिदं यदि वा द्वयं ॥ ९२ ॥ 8 k