भारतकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 121, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 121

७२ श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [सर्गः क्व स्वर्गो वसुधासुधाकरसुधास्वादोऽधुना प्रीतये तस्य ह्यद्यशसैव तृप्तिरमरीगीतेन पीतेन चेत् ॥ १३० ॥ इत्थं स्मार्तविनोदमोदिहृदयप्रज्ञालवक्त्रांबुज- प्रादुर्भूतविशेषतत्वभणितिश्रेणीप्रबुद्धाशयः । शोकद्वेषिचमूरमूर्दलयितुं वीरं विवेकं सृजन् वेश्मेव स्वमपालयत्क्षितितलं हम्मीरदेवस्ततः ॥ १३१ ॥ इति श्रीजयसिंहसूरिशिष्यमहाकविश्रीनयचंद्रसूरिविरचिते श्रीहम्मीरमहा- काव्ये वीरांक श्रीहम्मीरदेवराज्याप्तिवर्णनो नामाष्टमः सर्गः समाप्तः ॥ अथ नवमः सर्गः अथास्य षड्गुणाँस्तिस्रः शक्तीर्भूपस्य बिभ्रतः । दिग्जयायानपायाय स्पृह्यालु मनो ऽभवत् ॥ १ ततो दैवज्ञविज्ञात--लग्ने लग्नेद्धरुग्ग्रहे । वंद्याभिर्गोत्रवृद्धाभिः कृतयात्रिकमंगलः ॥ २ ॥ पश्चाद्धृतोष्णरुग्बिंब ऊर्ध्वाकृष्टसमीरणः । नृपस्तुरंगमारुक्षत्पुरस्कृतसितद्युतिः ॥ ३ ॥ युग्मं स्वतोधिकौजसं वीक्ष्य माम्लासीदेनमुष्णरुक् । इतीवास्योज्वलं शीर्षे छत्रं छायाकरैर्दधे ॥ ४ ॥ पास्यंत्यस्याखिलं सैन्या मद्धारीति विशंकिनी । तं वालव्यजनव्यांजा--दागाद्गंगेव सेवितुं ॥ ५ चंपाया इव चंपेश स्त्रिपुरस्त्रिपुरादिव । प्रकंपयन् धरां धीरो निर्ययौ नगराद्बहिः ॥ ६ । पराग इव पाथोजा त्पार्थपाणेः शरा इव । पुरतः स्फुरितोत्साहाः पृष्ठे सैन्या विनिर्ययुः ॥ ७ निर्मिमाणा मदांभोभि र्विश्वकर्दमिलामिलां । गर्जसंतर्जिताराति--शौंडीर्या निर्ययुर्गजाः ॥ ८