हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)
Hammira Mahakavya with Hindi Commentary
नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा
पृष्ठ 125, कुल 185 में से
संदर्भ में पढ़ें७६ श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [ सर्गः चतसृष्वपि दिक्ष्वेवं स्वाज्ञां राज्ञां स मौलिषु । मौलिलीलायितां बिभ्रन् स्वपुरोपांतमासदत् ॥ ४८ ॥ अमान् पुरांतरे पौर—रागांभोधिर्नृपागमे । चेलद्रक्तध्वजव्याजात् दधावुद्वेलतामिव ॥ ४९ ॥ द्वारि निर्यज्जनप्रौढ—द्युतिदिव्यांशुकच्छलात् । पुरमप्यहसत्स्फीत—प्रीतीवोपेयुषि प्रभौ ॥ ५० ॥ उदंचितकरैर्विप्रै र्दत्ताः शृण्वन्नथाशिषः । वंदिवृंदजयारावै र्मुखरीकृतदिङ्मुखः ॥ ५१ ॥ धर्मसिंहादिभिर्मुख्यै रम्येश्च प्रणतक्रमः । पुरं प्राविशदुर्वींदु र्तुच्छोत्सवसच्छविः ॥ ५२ ॥ उत्तंमिताः प्रतिद्वारं पौरैरुत्सववांछया । कलशा रेजिरे सद्य—श्रीणामुरासिजा इव ॥ ५३ ॥ स्फूर्जत्तूर्यावलीध्वानै राहूता इव सर्वतः । त्यक्तान्यकार्या नार्योथ द्रष्टुमेनं दधाविरे ॥ ५४ ॥ क्षिप्त्वैकं कुंडलं कर्णे करेऽन्या बिभ्रती परं । रेजे पुरः स्फुरच्चक्रा सेनेवानंगभूपतेः ॥ ५५ ॥ एकेनैव कटाक्षेण विश्वं जेतुमहं सहा । आख्यांतीवेत्यशोभिष्ट परैकांजितलोचना ॥ ५६ ॥ असमाप्ततयाऽन्यस्या वेणिः पंचांगुलीधृता । पद्मकोशविनिर्गच्छत्—भृंगश्रेणिभ्रमं दधौ ॥ ५७ ॥ दंतक्षतार्द्रा कस्याश्चिद्विद्रुते वीटिका करे । भालेनास्याजिता कृष्णा कृशा लेखेव सीतगोः ॥ ५८ ॥ उपरुध्य करेणैव वेगान्नीवीमसंयता । प्रस्थिताभात् परासादी वल्गुवल्गात्करो यथा ॥ ५९ ॥ प्रसाधिकाकरात्पादं रभसाक्षिप्य काचन । चचालालक्तकांकानु—मितांघ्रिस्पृष्टभूतला ॥ ६० ॥