हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

८० श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [ सर्गः इतश्च शत्रुहृद्द्लचां दिल्लचां शकमतल्लिका । बभूवाल्लावदीनाख्यो व्याख्यातः शौर्यवतां धुरि ॥ १०० ॥ ज्ञातभूपस्वरूपेण तदा तेन स्वसोदरः । उल्लूखानाऽख्यया ख्यातो जगदे जगदेकजित् ॥ १०१ ॥ रणस्तंभपुराधीशो जैत्रसिंहोऽभवत्पुरा । प्रददौ स सदा दंडं मम चंडौजसो भयात् ॥ १०२ ॥ हम्मीरनामा तत्सूनु रधुनाऽखर्वगर्ववान् । दंडं दूरत एवास्तु न वाक्यमपि यच्छति ॥ १०३ ॥ स महौजस्तया शक्यो जेतुं नाभूदियच्चिरं । व्रतेस्थितिर्तयेदानीं लीलयैव विजीयते ॥ १०४ ॥ तद्गत्वास्यारणस्तंभ—तलं देशं विनाशय । हते देशे स संस्थातुं सासहिः कति वासरान् ॥ १०५ ॥ इत्यवाप्य प्रभोराज्ञा—मुल्लूखानोयमर्पणः । प्रतस्थेष्टायुतीमाना—श्ववारस्फारविक्रमः ॥ १०६ ॥ रंगत्तुरंगतुंगोर्मि गर्जद्द्विरदवारिदः । शाणोलेखितशस्त्रौर्वी रेजेऽस्य बलवारिधिः ॥ १०७ ॥ भुग्नयन् बलभारेण फटाटोपं स वासुकेः । प्रवेष्टुमक्षमोभ्यंत—र्वर्णनाशातटे स्थितः १०८ ॥ ज्वालयन्मुद्गसान् ग्रामान् आर्द्रवह्वांश्च चारयन् । आसन्नाष्टादशान् घस्रान् सुखेनैषोत्यवाहयत् ॥ १०९ ॥ त्रिशुद्ध्योच्चात्तव्रतत्वेन जोषं तस्थुषि भूपतौ । भीमसिंहोथ सेनानी—र्धर्मसिंहधियोद्धुरः ॥ ११० ॥- उत्फालसमरोत्ताल—वीरवाराकुलं बलं । सहादाय महावीर्य श्चाचालारिबलं प्रति ॥ १११ ॥ युग्मं ॥ चाहमानबलेवाद्य—माननिस्नाननिस्वनन् । निशम्य व्याकुलीभावं शिबिरे दधिरे शकाः ॥ ११२ ॥