हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

३ ] श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [ तत्किं करोमि कं वा श्रयामि यामि क्व वा किमु वदामि । हृदयं वातांदोलित—तूलतुलां कलयतीदमनुवेलं ॥ ७६ ॥ लुठितोऽसि किमिह सिचयो—परीति पृष्टोऽमुना पुनः सोऽब्रवीत् । जानासि किं न निखिला मिलां जितां चाहमानेन ॥ ७७ ॥ रणभंगाकुलसोदर—परिदेवनदलिकसंकुले नितरां । नृपहृदि कोपहुताशे घृताहुतिर्भोजभणितिरभूत् ॥ ७८ ॥ तद्वाक्यश्रवणादथप्रसृमरक्रोधप्रकंपोधरो वाहुष्टंभनमासनं प्रतिलवं सव्यापसव्ये नयन् । प्रत्युत्क्षिप्य शिरोवतंसमवनीपीठे तथास्फालयन् चक्रे काव्यपरंपरामिति तदा म्लेंच्छावनीवल्लभः ॥ ७९ ॥ रेरे भोज विमुंच शोकमखिलं लज्जाकरं दोष्मतां हे भ्रातस्तत्कीर्तिकेलिसदनं स्थैर्यं त्वमप्याश्रय । दुःखेनेव सह क्षणेन युवयोरेतस्य सोऽहं वली हम्मीरस्य समूलकाषमधुना मानं कषाम्युच्चकैः ॥ ८० ॥ निद्रामुद्रणसांद्रनेत्रयुगुलः सिंहः समुत्थापितो निर्मोकोज्झनतीव्रकोपफणिनो लातुं मणिः कांक्षितः । सर्वांगं प्रचिकीर्षितं च हुतभुक्कीलापरिष्वंजनं हम्मिरेण बताद्य कोपितवता म्लेंच्छावनीवल्लभं ॥ ८१ ॥ कः कंठीरवकंठकेसरसटां स्पृष्टुं पदेनेहते कुंताग्रेण शितेन कश्च नयने कंडूयितुं कांक्षति । कश्चाभीप्सति भोगिवक्त्रकुहरे मातुं च दंतावलीं को वा कोपयितुं नु वांछति कुधीरल्लावदीनं प्रभुं ॥ ८२ ॥ देशो यद्यस्ति चंचत्तरसुकृतजनोद्यत्प्रदेशस्ततः किं दुर्गं यद्यस्ति दुर्गं प्रतिभटनिकरैः कोटिभिर्वा ततः किं । वीराश्चेत्संत्यनेके समरभुवि महावीर्यवंतस्ततः किं कोपिन्यल्लावदीने सकलमपि भजेद्व्यर्थतामेव सद्यः ॥ ८३ ॥