भारतकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 143, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 143

१० ] अल्लावदीनामर्षगवर्णनम् ९५ तावद्गर्जन्तु जायन्मदभरतरलाश्चंचला वीरमान्या वीराः प्रत्यर्थिवीरावलिदलनकलाकेलिकंडूलहस्ताः । ज्यारवैर्विस्फुरद्भिर्जगदखिलमपि प्रापयेन्नेडभावं यावन्नालावदीनः किरति शरभरं प्रावृषेण्यच्छटावत् ॥ ८४ ॥ पाताले प्रविशत्यसौ यदि तदा नूनं खनित्वा ददे स्वर्गं चेत्समुपैति सैन्द्रमपि तं संपातयाम्यग्रतः । दृग्भ्यां चेद्ददृशे न संगरभरे महोद्दर्यीविक्रमः कर्णाभ्यामपि शुश्रुवे किममुना तर्हि क्षितौ न क्वचित् ॥ ८५ ॥ रे रे हम्मीर वीरस्त्वमसि परमसो सांप्रतं वीरता ते नूनं व्यक्तीभवित्री मम नयनपथे प्राप्तपार्थ्यव्रतस्य । भ्राम्यत्युच्चैर्वनांते मदमलिनकपोलस्थलो हंत दंती तावद्यावन्मृगेंद्रः पतति न पुरतो जृंभया व्यात्तवक्त्रः ॥ ८६ ॥ आसारः कमलाकरे मृगगणे सिंहः कुठारस्तरी भास्वान्संतमसे पविः क्षितिधरे दावानलः कानने । यत्कर्म प्रतनोति संगरभरं प्राप्तस्तदेवाधुना कुर्वेहं भटसंकुलेपि निखिले श्रीचाहमाने कुले ॥ ८७ ॥ तत्कालं यवनावनीपतिरय प्रोल्लासिमानान् स्फुरन् मानान्स्वेन शयाम्बुजेन लिखितान् विश्राण्य संप्रेषितैः । देशेभ्यो निखिलेभ्य एव निखिलान् दूतैः प्रभूतैरसौ वीरानाह्वयतिस्म विस्मयकरप्रौदामदोर्विक्रमान् ॥ ८८ ॥ इति श्रीजयसिंहसूरिशिष्यमहाकविश्रीनयचंद्रसूरिविरचिते श्रीहम्मीरमह काव्ये वीरांके अल्लावदीनामर्षोनाम दशमः सर्गः समाप्तः ॥ अथैकादशः सर्गः अंगस्तिलंगो मगधो मसूरः कलिंगवंगौ भटमेदपाटौ । पंचाल बंगाल धमीम भिल्ल नेपाल डाहल हिमाद्रिमध्याः ॥ १ ॥