हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

१२४ श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [सर्गः

बंधूनां वीरमादीनां विमूर्छोत्थाश्रुसेवनैः । लगित्वा महिमासाहेः कंठे व्यलपदित्यसौ ॥ १६२ हा कंबोजकुलाधार हा कीर्तिकुलमंदिर । हानन्यजन्यसौजन्य हा धन्यतमविक्रम ॥ १६३ ॥ हा क्षत्रैकव्रतागार हा विश्वजनवत्सल । कथंकारं भविष्यामि प्राणदोप्यनृणस्तव ॥ १६४ ॥ मत्तो नैवाधमः कोपि त्वत्तो नैवोत्तमः परः । अद्यायं मंदधी स्तादृग्दृग्प्रेम्ण्यपि यत्त्वयि ॥ १६५ ॥ प्रातिकूल्याद्विधेर्जाता ममेयं यदि दुर्मतिः । आश्चक्रियेतत्तत् किं त्वं यदा भाव्यं हि नान्यथा ॥ १६६ ॥ पुमानात्महितं कर्तुं धियं—त्यनेकधा । सा सतीव पतिं क्वापि भवितव्यं जहाति न ॥ १६७ ॥ अन्यथैव विचार्यंते पुरुषेण मनोरथाः । दैवादाहितसद्भावा कार्याणामन्यथा गतिः ॥ १६८ ॥ विनिवृत्तस्ततो मान मन्नमालोक्य कोष्ठगं । किमेतदिति पप्रच्छ जाहडं जगतीपतिः ॥ १६९ ॥ उक्तायामथ तेनात्म-बुद्धौ प्रोवाच पार्थिवः । खन्मतौ पतताद्वज्रं यया जज्ञे कुलक्षयः ॥ १७० ॥ ततः प्रदाय पौराणां मुक्तिद्वारं स युक्तिवित् । प्रवेष्टुं ज्वलने शिष्टमतिरादिष्टवान् प्रियाः ॥ १७१ ॥ स्वयं च कृतदानादि-धर्मोऽर्चितजनार्दनः । क्षणं पद्मसरस्तीरे निषसाद विषादमुक् ॥ १७२ ॥ आरंगदेविप्रमुखो अथ ता दिव्यभूषणाः । तत्र स्नात्वा नृपं नत्वा तस्थुरूर्ध्वदमाः पुरः ॥ १७३ ॥ कस्याश्चित् कर्णयोः स्वर्ण—कुंडले रेजतुस्तमां । चक्रे इव जगज्जैत्रे रतितत्प्राणनाथयोः ॥ १७४ ॥