हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

१३२ श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [सर्गः श्रीक्रांबोजकुलांबुधिवर्धनविधुर्निर्व्याजवीरव्रतो हंकारैकनिकेतनं स महिमासाहिः कथं वर्ण्यते । हित्वैकं तमलक्ष्यमक्षितनयं हम्मीरवीरं तथा प्राणांतेपि पुरः परस्य न पुनर्यो नानमत्स्वं शिरः ॥ १९ ॥ नैव स्वं स्वेन हन्यादिति कुलचरितं पालयन् यो गृहीतो जीवन् म्लेच्छाधिपाये सदसि पदतलं दर्शयंश्च प्रविष्टः । कर्त्ता त्वं जीवितः किं मयि च तदुदितः प्रोक्तवान् यद्धमीरे कार्षीस्त्वं तेन साम्यं कलयति महिमासाहिना कोत्र वीरः ॥ २० ॥ आजौ पादतलेन दर्शितवतो हम्मीरभूभृच्छिरः पृष्टस्तेन तदर्पितांश्च गदतस्तांस्तान् प्रसादानपि । खलुंते रतिपाल यच्छकपतिर्निष्कासयामासिवान् तद्युक्तं त्वमिवान्यथा कतिपुनर्द्रुह्यंति न स्वामिने ॥ २१ ॥ जयति जनितपृथ्वीसंपदः कृष्णगच्छो विकसितनवजातीगुच्छवत् स्वच्छमूर्तिः ॥ विविधबुधजनालीभृंगसंगीतकीर्तिः कृतवसतिरजस्रं मौलिषु छेकिलानां ॥ २२ ॥ तस्मिन्विस्मयवासवेश्मचरितश्रीसूरिचके क्रमात् जज्ञे श्रीजयसिंहसूरिसुगुरुः प्रज्ञालचूडामणिः । षड्भाषाकविचक्रचक्रमखिलप्रामाणिकाग्रेसरं सारंगं सहसा विरंगमतनोद्यो वादविद्याविधौ ॥ २३ श्रीन्यायसारटीकां नव्यं व्याकरणमथ च यः काव्य कृत्वा कुम्भारनृपतेः ख्यातस्त्रैविद्यवेदिचक्रीति ॥ २४ तदीयगणनायकः क्रमनमज्जनत्रायकः प्रसन्नशशभृत्प्रभुर्जयति वादिभेदिप्रभः । यदीयपदपंकजे भ्रमिरभृंगलीलायितं श्रयंति महतामपि क्षितिभृतां सदा मौलयः ॥ २५