हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

१४] कविवाक्यवर्णनम् १३३ तत्पट्टांभोजचंचत्तरखरकिरणः सर्वशास्त्रैकबिंदुः सूरींदुः श्रीनयैदुज्जयति कविकुलोदन्वदुल्लासनेंदुः । तेने तेनैव राज्ञा स्वचरिततनने स्वप्रनुन्नेन कामं चक्राणं काव्यमेतन्नृपतिततिमुदे चारुवीरांकरम्यं ॥ २६ ॥ पौत्रोप्ययं कविगुरोर्जयसिंहसूरेः काव्येषु पुत्रतितमां नयचंद्रसूरिः । नव्यार्थसार्थघटनापदपंक्तियुक्ति- विन्यासरीतिरसभावविधानयत्नैः ॥ २७ ॥ श्रीहर्षामरयोः कविप्रवरयोर्वाक्कल्पवल्लीं निजा- मुद्यांतीमभिवर्षतोर्नवनवैः पीयूषधारारसैः । मद्भाग्यानिलखेलनैरणहता या विप्रुषः काश्चिद- प्यासामेव निषेकशाद्वलतमः सोयं मदुक्तिश्रमः ॥ २८ ॥ जल्पंत्येके कवींद्राः सरसमनुभवादेव कुर्वंति काव्यं तन्मिथ्या हंत नोचेत्तदिह विदधतां तद्गतां येपि धुर्याः । एषोस्माकं प्रसादः सततमपि गिरां देवताया - - - धत्ते लालित्यमुच्चैः खलु चपलदृशां पुण्यतारुण्यमेव ॥ २९ ॥ काव्ये काव्यकृतां न चास्यनुभवः प्रापः प्रमाणं नचेत् प्राहुस्ते कविधर्म एष इति किं प्रत्याहतास्तार्किकैः । को नामानुबभूव चंद्रसुरभिं कुंदोज्ज्वलां कौमुदी सीतां कीर्तिमतोन्थेदिंतगुणस्फीतामकीर्ति च कः ॥ ३० ॥ वाणीनामधिदेवता स्वयमसौ ख्याता कुमारी ततः प्रायो ब्रह्मवतां स्फुरंति सरसा वाचां विलासा ध्रुवं । कुक्कोकः सुकृती जितेंद्रियचयो हर्षः सवात्स्यायनो ब्रह्मज्ञप्रवरो महाव्रतधरो वेणीकृपाणोमरः ॥ ३१ ॥ शृंगारेनुभवो व्यतर्क्यततमां मूढैरिहोच्चैर्यकः सुप्तः किंतु स कः परेषु यदयं नैकप्रकाशीप्रभा ।