हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

२२ श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [ सर्गः अथासहस्तं स्वबलच्छलाभ्यां जेतुं शकेशः शक्रचक्रकेतुं । बलाभिलाषी प्रचचाल चंद्र इव ग्रहेशं प्रति षर्परेरशं ॥ ४७ ॥ कांबोजलंगाहथभीमभिल्ल—बंगादिदेशाधिपपेंटलश्री । शिष्टाष्टलक्षप्रमितामिताहि—कांतखराजिखरवाजिराजी ॥ ४८ ॥ संपादितातातिविपत्तिपत्ति—कोश्याकुलं शौर्यकलं बलं स्वाक् । उक्तात्मवार्ताय नृपाय तस्मै घट्टैकदेशीय नृपो ददेऽथ ॥ ४९ ॥ सद्यस्ततोऽसौ प्रसरत् प्रसादात् साम्राज्यमासाद्य सहाबदीनः । न केनचित् ज्ञातचरः समेत्य जग्राह दिल्लीमतिविग्रहेण ॥ ५० ॥ ततो भियाभ्यस्तपलायनानां हताहता हेति कृतारवाणां । भग्नप्रभाणां मुखतो जनानां समागमं शत्रुपेर्तर्निशम्य ॥ ५१ ॥ रणे मयासौ शतशो जितोपि किं चापलं बाल इवातनोति । वहन्नहंकारमिति क्षितीशः प्रचेलिवांस्तुच्छपरिच्छदोपि ॥ ५२ ॥ युग्मं प्राग्लग्नतद्धस्तभृशानुभूत—भीस्तं समीक्ष्येति शकः प्रद्धयौ । अस्माकमेकाक्यपि नैष जेतुं शक्यो मृगाणामिव पंचवक्त्रः ॥ ५३ ॥ ततो निशीथे निभृतांधकारे संप्रषितैः प्रत्ययितैः शकेशः । अबीभिदत्पुष्कलनिष्कदानै स्तस्याश्वपालं सह तौर्यिकैः सः ॥ ५४ ॥ दिष्ट्या समेता ध्रुवमस्मदुक्ता यास्यंति वेश्मानि परं निजानि । हन्मो वितन्मोद्य दृढं स्वराज्य मित्युक्तियुक्तिप्रथका मिथोपि ॥ ५५ ॥ आकाशशेषे तुहिनांशुबिंबे प्रकाशकल्पेऽतुहिनद्युतौ च । शकाः समंतान्निभृतं समेत्य पृथ्वीपतीये शिबिरे निपेतुः ॥ ५६ ॥ युग्मं गृहाण शस्त्रं निगृहाण शीघ्रं प्रयात एवैष शक्रोऽग्रतस्ते । आहन्म एतान्निहता बतैतै रित्थं भटोप्रोट्ठवाक्यचित्रे ॥ ५७ ॥ प्रवर्त्तमाने समरे समंता च्छकेशनुन्नेन तदाश्वपेन । तुरंगमस्तेन नृपाय नाटा—रंभाभिधानो श्रयते ददे सः ॥ ५८ ॥