हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

२४ . श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [ सर्ग : धर्मोचितामपि तदेति तद्गिरं श्रुत्वा भृशं स कुपितो नृशंसधीः । उच्चैत एत इत एव विद्रव—द्राजज्ञकोपनिषदस्तिमित्यवक् ॥ ७० ॥ वीरेंद्रेष्वथ दत्तदृष्टिषु धरापीठे ह्रिया स्वाक् सतां सांद्राश्रुस्रुतिसिक्तशोकलतिकाकंदेषु वृंदेषु च । आनीयैष नृपं तमुग्रतररुट् दुर्गांतरे चीचय- त्कार्याकार्यविचारणांधबधिरा हाहाऽधमाः सर्वतः ॥ ७१ ॥ शैवा यं “चिच्छव” मामनंति “सुगतं” बौद्धा यदाचक्षते “सर्वज्ञं” यदुदाहरंति नितमामर्हन्मते छेकिलाः । तद्ब्रह्माद्रुतचिन्मयं स्थिरमनास्तत्र स्थितोऽसौ स्मरन् पृथ्वीराजनृपो नृपालितिलको लेभे शिवं शाश्वतं ॥ ७२ ॥ पृथ्वीपतेरिति विनाशगतिं निशम्य दूनः स गौडकुलपंकजबालसूर्यः । स्थानं निजं तदुपगम्य बलं स्वयं च युध्वा दिवस्पतिपदं तरसाससाद ॥ ७३ ॥ अधिगत्य भूपतिविपत्तिमिति स्रवदश्रुमिश्रनयनस्तदनु । विहितौर्ध्वदैहिक इलामखिलां स्वकरे चकार हरिराजनृपः ॥ ७४ ॥ यन्नामप्रतिवर्णसंश्रुतसुधापूरापतद्यद्यशः कर्पूरोरुरजोभरप्रसृमराविर्भाविपंकाकुले । वाणीनां पथि नाभजंत पथिकीभावं यदीया गुणा औदार्यप्रमुखाः किमद्भुतमहो तत्तत्कवीनामपि ॥ ७५ ॥ यत्पाणि सरसीरुहं किल रमा भेजेऽसिदंभाच्च तां रागादन्वगमत्स्वयं हरिरभूत्सूनुः प्रतापस्तयोः । यः श्रुत्वाऽग्रजवैरिणं स्मररिपुं कोपांत्तथाऽतीतपत् नालं दूरयितुं यथा क्षणमपि स्वस्मात्स गंगामभूत् ॥ ७६ ॥ भूचक्रे स्वयशोऽद्रितुंगशिखरादभ्युद्गतैरंशुभि- र्ब्रह्मांडादहतिभ्रमवेगविधुरैः पश्चान्निवृत्तैः पुनः ।