भारतकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 74, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 74

३ ] पृथ्वीराजसंग्रामवर्णनम् २५ देवानामपि कुंभजन्ममुनये दातुं किमर्थं व्यधात् नित्योल्लासिविकासिकाससुभगं भूष्णुश्रियं यौ दिवम् ॥ ७७ ॥ विधुरतिविधुरश्रींनिस्तरंगा च गंगा कनकगिरिरगौरस्तंक्तगर्वश्च शर्वः । कुमुदममदमैंद्रः सिंधुरो नोद्दुरोजा अजनि लसति विवस्त्रीचि यत्कीर्तिपूरे ॥ ७८ ॥ यान् यान् व्यत्यगमन्नृपान् कृतनतीस्ते ते प्रकाशं ययु- र्यान् यान् प्रत्यचलच्च भेजुरभितस्ते ते क्षणान्म्लानतां । यस्य क्षोणिपतेः प्रतापवसतेर्दिग्जैत्रयात्रोत्सवे सेना कापि न वा व्यराजततमां संचारिणी दीपिका ॥ ७९ ॥ कर्तुं दिग्गजमुद्यतस्य निखिलं क्षोणीतलं क्रामता- मश्वानां गतिभंगता मुपनयन् वेगोत्तरं धावतां । वारांराशिरसावजायत तमां यस्यांतरायः कवे- र्वाचां वाच्यविचारभास्वररुचां गोष्ठीशठानामिव ॥ ८० ॥ हत्तानेन विपक्षभूमिपतयः स्वैर्विभवं लंमिता अस्येमामुपकारितां स्वहृदये संभाव्य तेपि क्षणात् । सचक्रुर्गजवाजिराजिवसुधाकोशादिदानैरमुं वंध्यं सारपरोपकारजनितं पुण्यं न शत्रावपि ॥ ८१ ॥ हुत्वा यो निजकोपपावकमुखे द्विद्वीरहव्यं शुचा- कंदत्कंदमणीविलोचनगलद्वाष्पांबुभिर्भूरिभिः । भूचक्रेञ्च तथातिवृष्टिमनिश् प्रोल्लासयामासिनान् आशिश्राय यथाविनाशमचिरादन्यायबीजांकुरः ॥ ८२ ॥ इति श्रीजयसिंहसूरिशिष्यमहाकविश्रीनयचंद्रसूरिविरचिते श्रीहम्मीरमहा- काव्ये वीरांक श्रीपृथ्वीराजसंग्रामवर्णनो नाम तृतीयः सर्गः॥ 4 A . .