भारतकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 84, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 84

दृष्ट्वानेकरणोत्सेक—क्रीडद्वीरकुलं बलं । दधिवांसोदरोद्रेकं दुर्गस्थाः शकपुंगवाः ॥ ११५ ॥ लोका अपि लसच्छोका बभूवुः पुरवासिनः । सौख्यनाडिंधमाः के वा परचक्रे समेयुषि ॥ ११६ ॥ नृपादेशाततः स्फूर्जच्छौर्यावेशा भटव्रजाः । दुर्गग्राहग्रहग्रस्ता अभियोद्धुं द्रुतौकिरे ॥ ११७ ॥ गोलैष्टंकैः कुशीभिश्च प्रभिंदंतोप्यनेकशः । न तेऽलंभूषणवोभूवन् दुर्गं भेत्तुं मनागपि ॥ ११८ ॥ भटानां शौर्यचातुर्यं दुर्ग्राह्यबलं पुरस्य च । दर्शंदर्शं नरेंद्रोभू द्विपादाश्चर्यचुंबितः ॥ ११९ ॥ मत्वा दुर्गं बलाग्राह्यं सोथ नीतिविदां गुरुः । वेष्टयित्वाभितस्तस्थौ निवार्य समराद्भटान् ॥ १२० ॥ निर्यातुं च प्रवेष्टुं चा—शक्नुवंतस्ततो भिया । पुरोदरस्थिता लोका लेगिवांसो विषीदितुं ॥ १२१ ॥ वारीण्यदुग्धपर्यंतक्षु—यटीयंत तृणान्यपि । एधांस्यचंदनायंत प्राप्यभावात्पुरांतरे ॥ १२२ ॥ त्रिमास्यामपि जग्मुष्या पुरं रक्षितुमक्षमाः । पलायिषत सर्वेपि जीवं लात्वा शकध्रुवाः ॥ १२३ ॥ भक्तिगौरास्ततः पौरा उपदापात्रपाणयः । संजग्मिरे महीशस्य जयशस्य तमद्रुतेः ॥ १२४ ॥ नृपोपि तेभ्यो वस्त्रादि दत्वा कृत्वा च सत्क्रियां । स्वच्छोत्सवोच्छलच्छायं प्रविवेश पुरांतरं ॥ १२५ ॥ सैंहिकेयास्यनिर्मुक्त—चंद्रबिंबविडंबिनीं । पश्यन्नयारिनिर्मुक्त—रणस्तंभपुरश्रियं ॥ १२६ ॥ गजाश्वस्वर्णरत्नाद्यैर्यथास्थाननिवेशितैः । स चकार धरां सार—मंदिरां माद्यदिंदिरं ॥ १२७ ॥