भारतकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 92, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 92

५] वसंतवर्णनम् ४३ तरुणीगणे विकरुणं प्रसवा—वचयं विधातुमभियोगवति । तरुभिः प्रकंपितमिव प्रवह—त्पवमानेवेलितदलालिमिषात् ॥ ५१ ॥ प्रविहाय काननसुमान्यभितो निपतद्भिरंबुजधिया वदने । भृशमुन्मदिष्णुमधुकान्निकरैरुदवेजि काचन सरोजमुखी ॥ ५२ ॥ दयितां लताग्रमपिरोहयता क्वच नापि केनचिददायि तनौ । नखरक्षतं यदतनोत्किलितं न मुदं तदीयहृदये कियतीं ॥ ५३ ॥ सुमकंदुकौ निजकरग्रथितौ सहसं प्रदर्श्य किल केन च न ॥ त्वदुरोजकौ ध्रुवमित्यममौ वदतेत्यहासि कुपितापि सुदृक् ॥ ५४ ॥ अयि वल्लभे मधुरगंधमिदं कुसुमं वदन्नितिपरो विदुरः । उपनासमाप्य किल सिंघयण—च्छलतः करं न्यधित तामधरे ॥ ५५ ॥ मुखचुंबनं यदि ददासि सकृत् प्रददे तदा कुसुममाल्यमिदं । गदतीति भर्त्तरि सखीविदितं त्रपया मुदा च समगदि परा ॥ ५६ ॥ दयितस्य वृक्षमधिरूढवतः पदमाशु पल्लवधिया विधृतं । न चकष्र्ष नैव च मुमोच परा तदवाप्तिजातपुलकप्रसरा ॥ ५७ ॥ पुरतो लताततिषु रम्यतमाः प्रसवाः स्फुरंति ननु चंद्रमुखी । इति विप्रलोभ्य दयितामितरो विजनप्रदेशमनयद्रतये ॥ ५८ ॥ अयि पश्यतोपि कुसुमस्तवकः क्व गतो ममेति कितवोक्तिपरः । करसाद्विधाय दयितोरसिजं निजगाद लब्धमिति कोपि हसन् ॥ ५९ ॥ अयि पश्यतोपि कुसुमस्तवकः क्व गतो ममेति कितवोक्तिपरः । प्रममर्द नैकयुवतेः कुचयो र्युगुलं गवेषणपरः--- ॥ ६० ॥ तनुवल्लिवद्धनवपुष्पगलन्—मकरंदलुब्धमधुकृन्निकरः । परिरभ्यतेस्म तरुकैतवतो ऽनिविदग्धया प्रियतमः परया ॥ ६१ ॥ फलदाधिरूढहृदयाधिपति—प्रविलोकिनापहृतचेतनया । विनरेममंग वितरेममिति प्रसवं वृथैव परयाभिदधे ॥ ६२ ॥ इतरेण गोत्रभिदया प्रहितः कुसुमोच्चयानुवनितामनया । प्रहतो --- तव निःश्वसिते रनवेक्ष्य तां किमुदितः प्रति यां ॥ ६३ ॥

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास) · पृष्ठ 92, कुल 185 में से · BharatKosha