भारतकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 94, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 94

५ ] . वसंतवर्णनम् ४५ प्रसवचोलवतंसककंकण—स्तबकराजिविराजितविग्रहाः । शुशुभिरे सुदृशो धृतकंकटा इव भटाः कुसुमायुधभूपतेः ॥ ७५ ॥ इति रुचिरविधाभिः स्वांगसंगोपभोग- स्फुरितविततलीलाश्रेणिभिः श्रेयसीभिः । ऋतुपतिसमयोत्थां काननीं पुष्पलक्ष्मीं झगिति सफलभावं निन्यिरे पौरवीराः ॥ ७६ ॥ इति श्रीजयसिंहसूरिशिष्यमहाकविश्रीनयचंद्रसूरिविरचिते श्रीहम्मीरमहा- काव्ये वीरांके वसंतवर्णनोनाम पंचमः सर्गः समाप्तः ॥ अथ षष्ठः सर्गः प्रेक्ष्य काननविलासवशेन स्वेदिनोऽथ तरुणांन्नृपपुत्रः । वारिकेलिकलनाय जगन्वान् जैत्रसागरसरः सरसश्री ॥ १ ॥ उलसच्छुकगरुत्समकांति र्यस्यतीरतरुराजिरराजत् । चंद्रबिंबमभितः प्रसरंती सिंहिकांगजगजाध्वजिनीव ॥ २ ॥ अंतराप्रतिफलद्रणपूर्व—स्तंभनामपुररम्पतरात्रि । यन्नहास विपुलांकविलासि—द्वारकं किल सरिद्दूदयेशं ॥ ३ ॥ तीरूढतरुनीलपलाश—स्मेरजालकहरिन्मणिमुक्तं । वृत्तरम्यमवनीवनितायाः कर्णकुंडलतुलामवहद्यत् ॥ ४ ॥ नीलनीरजदलावलिदंभ—व्यक्तलक्ष्मविधृतामृतपूरं । यत्कृतावतरणं भुवि रेजे चंद्रबिंबमिव राहुभयेन ॥ ५ ॥ कर्णिकांकविचरन् मधुपोद्य—तारकोन्मिषितपंकजदंभात् । आलुलोकिषुनिकामिव लक्ष्मीं यद्दधार शतशो नयनानि ॥ ६ ॥ षद्भिः कुलकं आयतैश्चलदृशोथ नितंबैः सत्वरं रुरुधिरे वनवर्त्म । अग्रतोंबुललनाय यियासू न्वार्यंय इव जीवितनाथान् ॥ ७ ॥ स्वां श्रियं पयसि वीक्ष्य तरुण्यो द्राग्मनांसि चक्रुषुर्मुकुरेभ्यः । तत्किमत्र यदि वा प्रमदानां यत्र तिष्ठति मनश्चिरमेव ॥ ८ ॥