हारीत संहिता (महर्षि आत्रेय-हारीत मुनि संवाद - सम्पूर्ण ६ स्थान सटीक)
Harita Samhita of Sage Harita with Hindi Commentary
महर्षि हारीत / आत्रेय मुनि द्वारा
पृष्ठ 192, कुल 548 में से
संदर्भ में पढ़ें( १६० ) हारीतसंहिता । [ द्वितीयस्थाने-
सुअरी, नीलटांच अथवा गीध, बगला इत्यादि वैद्यके गमनमें बायें श्रेष्ठ हैं ऐसे शकुनको जाननेवाले कहते हैं ॥ ७ ॥ तीतर, करढौकपक्षी, कुंज, सारस, भास, शूकर, चील, किरीटी ये पक्षी सब कालमें बायें श्रेष्ठ हैं ॥८॥ये सब वैद्यके गमनमें सर्वकार्यसिद्धिके वास्ते श्रेष्ठ हैं ॥९॥ अथ काकशकुन । काको दक्षिणतः श्रेष्ठो निर्गमे शुभदायकः ॥ प्रवेशे गदितः श्रेष्ठो वामतः कृष्णवायसः ॥ १० ॥ वैद्यके गमन करनेमें काक दाहिने श्रेष्ठ और शुभदायक है और वैद्यके प्रवेशमें काला काग बायें श्रेष्ठ कहा है ॥ १० ॥ अथ जाहशशाआदिकोंका शकुन । जाहकोऽपि शशकोऽपि मर्कटः कीर्त्तनञ्च गदितं न सुखाय ॥ नाम चैव न च दर्शनमेषां सर्पगोधकृकलासबिडालाः ॥११॥ दर्शनं हितकरं प्रवदन्ति खञ्जरीटकमरालछिक्कराः ॥ नामतः शुभकराः प्रवदन्ति दार्वघाटवरटौ च शुकश्च ॥ १२ ॥ जहा, शशा, वानर और इनका कीर्तन करना, बोलना और सर्प, गोह, किरलिया, बिलाव इनका नाम और देखना भी हित नहीं है ॥ ११ ॥ खंजना, राजहंस, खातीचिडा, गांधीलमाखी, तोता इन्होंनेके नाम और दर्शन वैद्यको श्रेष्ठ हैं ॥ १२ ॥ अथ गमनसमयके विविधपदार्थदर्शनशकुन । निर्गमे विविधकार्य्यसिद्धये भृङ्गराज रजतं पयो जलम्॥मत्स्य- मांसरुधिरं मृतकं वा धौतवासमुकुरं पिधानकम् ॥१३॥ मार्गं छिन्दन्ति मार्जाराः सर्पा वा कृकलासकाः॥गोधा वापि प्रवेशे च पद्मेकन्तु न व्रजेत् ॥ १४ ॥ प्रस्खलन्ति पादशिरसो वसनानि स्खलन्ति वा ॥ विक्रुष्टं वचनं श्रुत्वा पदमेकन्तु न व्रजेत् ॥१५॥ गृहाणां ज्वलनं दृष्ट्वा भिद्यते सजलं घटम् ॥ पतनं भूरुहाणां च दृष्ट्वा कुर्य्यान्न चङ्क्रमणम् ॥१६॥ आक्रो- शवचनं श्रुत्वा मार्जाराणां रुतं तथा ॥ कलहं गृहलोकस्य दृष्ट्वा चंक्रमणं न च ॥ १७ ॥ कनककङ्कणमेव विभूषणं सफ- लपुष्पमथासववारुणी॥ फलमशोककरं ज्वरिणां तदा शुभकरा भिषजां च शुभावहाः ॥ १८ ॥