जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

अरिष्टाध्यायः ॥ ४ ॥ ६५ अथ गर्भे सुखम् । शशाङ्कलग्नोपगतैः शुभग्रहैस्त्रिकोणजायार्थसुखास्पदस्थितैः । तृतीयलाभर्क्षगतैश्च पापकैः सुखी च गर्भो रविणा निरीक्षितः ॥ १८ ॥ इदानीं गर्भे पुष्टियोग उच्यते । शशाङ्कश्चन्द्रो यत्र भवेल्लग्नञ्चाधानकालिकं यद्भवेत्तत्र युगपत्पृथग् वोपगतैः = विद्यमानैश्शुभग्रहैस्तथा लग्नाच्चन्द्राद्वा शुभग्रहैस्त्रिकोणजायार्थसुखा- स्पदस्थितैः = पञ्चमनवमसप्तमद्वितीयचतुर्थदशमस्थानगतैः, पापकैः = पापग्रहैश्चन्द्राल्लग्नाद्वा तृतीयलाभर्क्ष-( ३।११ ) गतैश्च गर्भो रविणा निरीक्षितः सुखी भवति । अर्थादुक्तयोगे लग्नं वा चन्द्रो यदि सूर्येण दृष्टो भवेत्तदा गर्भो सुखी भवति = सुखेन प्रसूत इत्यर्थः । तथोक्तं सारावल्याम्— "होरेन्दुयुतैः सौम्यैस्त्रिकोणजायासुखाम्बरार्थस्थैः । पापैस्त्रिलाभयातैः सुखी च गर्भो निरीक्षितो रविणा ॥" इति ॥ १८ ॥ आधानकालमें लग्न और चन्द्रमा एकत्र या अलग २ हों, उनसे युक्त शुभग्रह हों, लग्न या चन्द्रमासे ५।९।७।२।४।१० स्थानों में शुभग्रह हों और ३।११ में पापग्रह हों लग्न या चन्द्रमा सूर्यसे दृष्ट हो तो गर्भ सुखी रहता है । ( सु. शा. कार ) ॥ १८ ॥ अथ जातस्य पितृमरणयोगाः । व्ययस्थितेऽर्के ससुते विलग्नादपि क्षयेन्दौ मदनोपयाते । पितुर्विंयोगं प्रवदन्ति सद्यः शुभेक्षिते तु त्रिभिरब्दमानैः ॥ १९ ॥ चरोपगे चन्द्रमसि क्षपायां बुधेक्षिते दूरदिशं प्रयातः । चरे शनौ भानुयुते निशायां विदेशगो याति पिता विनाशम् ॥२०॥ इदानीं जातस्य शिशोः पितृमरणयोगा उच्यन्ते । अर्के ससुते=शनिसहिते सूर्ये विल- ग्नाज्जन्मलग्नाद् व्ययस्थिते=द्वादशभावगते तत्र क्षयेन्दौ=क्षीणे चन्द्रे मदनोपयाते=सप्तमभा- वगते अपि सद्यः शीघ्रमेव पितुर्विंयोगं=पितृमरणं सन्तः प्रवदन्ति । तत्र योगे शुभेक्षिते= शुभग्रहावलोकिते त्रिभिरब्दमानैः=वर्षत्रयेण पितृमरणं स्यादिति ॥ १९ ॥

---

[कुंडली चक्र एवं विवरण]

पितृमरणयोगाः ।

+---------------+---------------+---------------+
|       २       |     १ ल.      |    १२ श. र.   |
|   ३           |               |           ११  |
+---------------+---------------+---------------+
|     ४ बु.     |               |   १० शं. र.   |
+---------------+---------------+---------------+
|   ५           |     ७ चं.     |            ९  |
|       ६       |               |       ८       |
+---------------+---------------+---------------+

अथ जन्मनि विदेशस्थस्य पितु- र्मरणयोगौ । क्षपायां=रात्रौ प्रसवे चन्द्रमसि चरोपगे=मेष-कर्क-तुला-मकराणामन्यतम- गते, बुधेनावलोकिते दूरदिशं प्रयातो जात कस्य पिता विनाशं याति । अथवा निशायां= रात्रौ जन्मनि शनौ चरे=चरराशिगते तत्र भानुना=सूर्येण युते=सहिते जातस्य पिता विदेशगो विनाशं=मरणं याति=प्राप्नोति २०

---

यदि लग्नसे १२ वें स्थानमें सूर्य और शनि हों क्षीण चन्द्रमा सप्तममें हो तो पिता का तुरन्त वियोग जाने । शुभग्रह देखते हों तो तीन वर्षमें पिताका वियोग जाने ॥ १९ ॥ रात्रिके जन्ममें चर राशिमें चन्द्रमा को बुध देखता हो तो दूर देशमें पिताका मरण कहे । रात्रिमें चरराशिमें शनि सूर्ययुत हो तो विदेशमें पिताका विनाश हो ॥ २० ॥ अथ जातस्य मृत्युयोगाः । क्षीणे शशिन्युदयगे यदि कण्टकस्थै पापैरथवा निधनगे म्रियतेऽथ बालः ॥ रन्ध्रारिगैरशुभखेटदृशा समेतैः सौम्यैः कृतान्तनगरं समुपैति मासात् ॥ २१ ॥ अथाधुना जातस्य मरणयोगा उच्यन्ते । क्षीणे शशिनि = निर्वले चन्द्रे, उदयगे= लग्नगते, पापे कण्टकस्थे = केन्द्रगते, वा निधनगेऽष्टमगते यदि जन्म भवेत्तदा जातो