जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

२०८ सटीकजातकपारिजाते- जीवस्येति । जीवस्य = गुरोः, व्ययगे = द्वादशे भावे स्थिते, सहजपे = तृतीयभावपतौ शनौ लाभे = एकादशगते, अथवा भास्करे = सूर्ये लाभगते । अत्र जीवस्य व्यये स्थितिरुक्ता तत्र कथं भूतस्य जीवस्येति ? उच्यते । रिःफे लग्नपतौ तु निर्जरगुरौ । लग्नपतौ=लग्नेशे, निर्जरगुरौ = बृहस्पतौ तु, रिष्फे = द्वादशगते, जातो नरः, उर्वीशराजः=राजराजो (King of Kings ) भवेत् । तथा च सर्वार्थचिन्तामणौ— गुरौ व्यये रवौ लाभे शनौ वा विक्रमाधिपे । गुरौ व्यये विलग्नेशे राजराजो भवेन्नरः ॥ अत्र लग्नपतौ गुरौ सहजेशः शनिस्तदैव भवितुमर्हो यदा लग्नं धनूराशिः स्यादिति चिन्त्यम् । भाग्येशेति । भाग्येशः = नवमभावेशः, यत्र नवांशे तिष्ठति तद्राशिपतौ, तन- यगे = लग्नात्पञ्चमभावगे, वा बन्धुस्थिते = चतुर्थभावगते, जातो नृपो भवति । तत्र च सुरे- न्द्रगुरुणा = बृहस्पतिना, दृष्टे वा युक्ते, शशिसुते = बुधे स जातो राजप्रियो ( Kings fav- orite ) भवति । तथा च— भाग्याधिपसमायुक्तनवांशाधिपतौ सुखे । पुत्रस्थानं गते वाऽपि नृपश्रेष्ठो भवेन्नरः ॥ ( १ ) इति सर्वार्थचि० ॥ १६ ॥

---

[कुण्डली १ (वाम)]

• भाव १०
• भाव ११
• भाव १२
• भाव १
• भाव २
• भाव ४
• भाव ५
• भाव ६
• भाव ७ : श. र.
• भाव ८ : वृ.

[कुण्डली २ (दक्षिण)]

• ४ वृ. ३ | २ | १० बु.
• चं. | | ९

---

जिस मनुष्यके जन्म समयमें वृहस्पति बारहवें हो, शनि तीसरे भावका मालिक होकर ग्यारहवें हो, या सूर्य ११ वें हो और वृहस्पति लग्नेश होकर १२ वें हो तो वह भूमिपाल ( राजा ) होता है। नवमेश जहां स्थित हो उसका नवांशेश पांचवें वा चौथे हो तो वह राजा होता है। बुधको वृहस्पति देखता हो वा दोनों युक्त हों तो वह राजाका प्रिय हो ॥१६॥ भाग्येशेन निरीक्षिते शशिसुते केन्द्रस्थिते भूभुजाम् तुल्यत्वं समुपैति जातमनुजो लग्नस्थिते वाक्पतौ ॥ केन्द्रे वा यदि कोणगे रविसुते मूलत्रिकोणोच्चगे लाभेशेन निरीक्षिते बलयुते भूपालतुल्यो भवेत् ॥ १७ ॥

---

[कुण्डली ३]

१	१२ वृ.	११
२		१०
३ मं.	नृपतुल्यः	९ बु.
४		८
५	६	७

---

भाग्येशेनेति । केन्द्रस्थिते = लग्नचतुर्थ- सप्तमदशमानामन्यतमे भावे स्थिते, शशिसु- ते = बुधे, भाग्येशेन = नवमेशेन यत्र तत्रगेन, निरीक्षिते = दृष्टे, वाक्पतौ = गुरौ, लग्नस्थिते = जन्मलग्नमुपगते सति, जातमनुजो = जाय- मानो नरः, भूभुजां = राज्ञाम् , तुल्यत्वं = सादृश्यं समुपैति । अस्मिन् योगे जातो राज तुल्यो भवतीति । केन्द्र इति । रविसुते = शनैश्चरे, केन्द्रे = ( १।४।७।१० ), वा कोण-( ५।९ ) गे सति