जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

२१६ सटीकजातकपारिजाते- 'उच्चाभिलाषी सविता त्रिकोणे' सम्भाव्यते ) तदानीं शशी=चन्द्रः, स्वक्षे=कर्कै स्थितो भवेत्, चेद्यदि बृहस्पतिः, कर्कटकोपगः=कर्कराशौ ( स्वोच्चे चन्द्रयुक्तश्च ) स्थितो भवे- त्तदा स जातः बहुरत्नपूर्णा=विविधरत्नपूरितां पृथिवीं शास्ति = राजा भवतीत्यर्थः ॥ ३३ ॥ जिस मनुष्यके जन्मसमय उच्चराशि (मेष) में जानेवाला सूर्य त्रिकोणमें हो, चन्द्रमा कर्कका हो और गुरु भी कर्कका हो तो वह बहुत रत्नोंसे परिपूर्ण भूमिका राजा होता है॥३३॥ ┌──────┬───────┬──────┐ ┌──────┬───────┬──────┐ │ ＼ ५ │ │ ३ ／ │ │ ＼ ९ │ │ ७ ／ │ │ ＼ │वृ. ४ चं.│ ／ │ │ ＼ │ ८ │ ／ │ │ ६ ＼│ │／ २│ │ १० ＼│ │／ ६│ ├──────┼───────┼──────┤ ├──────┼───────┼──────┤ │ ७ │ । │ १ │ │ ११ │ ॥ │ ५ │ ├──────┼───────┼──────┤ ├──────┼───────┼──────┤ │ ८ ／│ │＼१२र.३०│ │सू.३०°／│ │＼४ चं.│ │ ／ │ १० │ ＼ │ │१२ ／ │ २ │ ＼ बृ.│ │ ／ ९ │ │ ११ ＼│ │ ／ १ │ │ ३ ＼│ └──────┴───────┴──────┘ └──────┴───────┴──────┘ स्वस्य त्रिकोणे रविरुच्चगोऽपि वा स्वस्वांशकस्था रविशुक्रसोमजाः । तृतीयषष्ठाष्टमगा निशाकरात् कुर्वन्ति गोपालमिव क्षितीश्वरम् ॥ ३४ ॥ स्वस्येति । रविः=सूर्यः, स्वस्य=आत्मनः, त्रिकोणे = मूलत्रिकोणे ( सिंहे ) अपि वा उच्चगः = मेषगतो भवेत् । रविशुक्रसोमजाः=सूर्यशुक्रबुधाः, स्वस्वांशकस्थाः=निजनिज- नवांशगताः, सूर्यः सिंहनवांशे, शुक्क्रो वृषस्य तुलाया वा नवांशे, बुधो मिथुनस्य कन्याया वा नवांशे स्यादिति । तथाभूतास्ते त्रयः, निशाकरात्=चन्द्रात्, तृतीयषष्ठाष्टमगाः, सूर्य- श्चन्द्रात्तृतीये, शुक्रश्चन्द्रात्षष्ठे, बुधश्चन्द्रादष्टमे भवेत्तदा जातं गोपालं ( गोपालकुलोत्पन्नमपि ) क्षितीश्वरमिव = नृपतुल्यं कुर्वन्ति । किम्पुना राजकुलोत्पन्नमिति ॥ ३४ ॥ जिसके जन्मसमय सूर्य अपने मूल-त्रिकोणमें वा उच्च राशिमें हो, रवि शुक्र और बुध अपने २ नवांशका होकर चन्द्रमासे तृतीय षष्ठ और अष्टममें हों तो वे गोपालको भी राजाके समान बनाते हैं ॥ ३४ ॥ रविशशिबुधशुक्रैर्व्योम्नि मित्रांशकस्थैर्न च रिपुभवनस्थैर्नाप्यदृश्यैर्न नीचैः । स भवति नरपुत्रो भूपतिर्यत् प्रयाणे गजमदजलसेकैः सिच्यते यस्य रेणुः ॥३५॥ रविशशीति । रविशशिबुधशुक्रैः=सूर्य-चन्द-बुध-शुक्रैः, व्योम्नि=दशमे भावे, मित्रांशकस्थैः=प्रत्येकं स्वमित्रग्रहनवांशगतैः, न च रिपुभवनस्थैः=ते चत्वारो ग्रहाः शत्रु- ग्रहस्थानगता न भवेयुः । चतुर्णां रिपवः शुक्रशनिचन्द्रसूर्यास्तेषां गृहाणि २,७,१०,११, ४,५ एतेषु ते चत्वारो ग्रहा न भवेयुः । नाप्यदृश्यैः = ते रविशशिबुधशुक्रा अदृश्या अस्त- ङ्गता न भवेयुः । अत्र सूर्येण सह ग्रहा अस्तं यान्ति, परं कालांशाल्पान्तरेणान्तरिताः । अत एव शशिबुधशुक्राणां सूर्येण सह कालांशाधिकं अन्तरं भवेदिति । रविश्च रात्रावस्तं- गच्छतीति दिने जन्म भवेत् । न नीचैः । ते रविशशिबुधशुक्रा नीचं गताः ७,८,१२,६ राशिगता न भवेयुः । अत्रेदंमवधेयम् । दशमे भावे २।४।५।६।७।८।१०।११।१२ राशि- नवके न कश्चिद्राशिर्भवेदुत मेषो मिथुनं धनूराशिर्वा दशमे भवेदिति । तत्र रविशशिबुध- शुक्राः स्वमित्रनवांशगता भवेयुस्तदा स नरपुत्रः = मनुष्यजातः, भूपतिः = राजा भवति । यस्य राज्ञः, प्रयाणे=भ्रमणयात्रायां, गजमदजलसेकैः=गजानां दन्तिनां यानि मदजलानि