जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)
Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary
वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 252, कुल 588 में से
संदर्भ में पढ़ें२२६ सटीकजातकपारिजाते- हवेंमें चन्द्रमा हो, चन्द्रमासे कोणमें वृहस्पति हो तो भास्कर योग होता है। भास्कर योग में उत्पन्न होनेवाला मनुष्य पराक्रमी, प्रभुके सदृश, शास्त्रार्थवित्, रूप- वान्, गान्धर्व विद्याका ज्ञाता, धनी, गणितज्ञ, धीर और समर्थ होता है॥ ६७ ॥ अथ इन्द्रयोगः । चन्द्राद्विक्रै³मगः कुजोऽवनिसुताद्दंस्ते शनिः सूर्यजा- दँस्ते दैत्यगुरुः सितान्मदनँगो जीवो यदीन्द्राह्वयः । ख्यातस्तत्रभवः सुशीलगुणवान् भूपोऽथवा तत्समो वाग्मी वित्तविचित्रभूषणयशोरूपप्रतापान्वितः ॥ ६८ ॥ इदानीं सफलमिन्द्रयोगमाह—चन्द्रादिति । स्पष्टार्थः श्लोकः ॥ ६८ ॥ Notes—अत्रेदं फलितम्—चन्द्रात् तृतीये मङ्गलशुक्रौ, नवमे शनिगुरू च भवेतां तदा इन्द्रयोगो भवतीति । यदि चन्द्रमासे तीसरेमें मंगल हो, और मंगलसे सातवेंमें शनि हो, शनिसे सातवें शुक्र हो और शुक्रसे सातवें गुरु हो तो "इन्द्र" संज्ञक योग होता है। इन्द्र योगमें उत्पन्न होनेवाला मनुष्य विख्यात, शीलवान्, गुणवान्, राजा वा राजा के तुल्य धनी, वाचाल, अनेक प्रकारके धन-भूषण-यश-रूप-प्रतापसे युत होता है ॥ ६८ ॥ [कुण्डली १ (इन्द्रयोगः): लग्न: चं. | तृतीय: मं. शु. | नवम: बृ. श. | केन्द्र: इन्द्रयोगः] अथ मरुद्योगः । शुक्रात् कोर्णगै¹तो गुरुः सुरगुरोः पु²त्रे शशी शीतगोः केन्द्रस्थानसमाश्रितो दिनकरो योगो मरुत्संज्ञकः । वाग्मी वायुभवो विशालहृदयः स्थूलोदरः शास्त्रवित् सम्पन्नः क्रयविक्रयेषु कुशलो राजाऽथवा तत्समः ॥ ६६ ॥ इदानीं सफलं मरुत्-योगमाह-शुक्रादिति । स्पष्टार्थ एव ॥ ६६ ॥ Notes—अत्रेदं फलितम्-शुक्रात्- नवमे वा प्रथमे चन्द्रः, १।३।४।६।७।९।१०। १२ भावान्यतमे सूर्यः, पञ्चमे वा नवमे गुरु- र्भवेत्तदा मरुन्नामको योगो भवतीति । यदि शुक्रसे कोणमें गुरु हो, गुरुसे पांचवें चन्द्रमा हो, चन्द्रमासे केन्द्रमें सूर्य हो तो “मरुत” योग होता है । इस मरुत् ( वायु ) योगमें उत्पन्न होने बाला मनुष्य वाचाल, विशाल हृदयवाला, स्थूल उदरवाला, शास्त्रका ज्ञाता, धन सम्पन्न, क्रय-विक्रयमें निपुण, राजा वा राजाके सदृश धनी होता है ॥ ६९ ॥ [कुण्डली २ (मरुद्योगः): लग्न: शु. चं. | तृतीय: १० बु. | पञ्चम: चं. बृ. | नवम: बृ. | एकादश: सू. | द्वादश: सू. | केन्द्र: मरुद्योगः] अथ बुधयोगः । लग्नेऽथ्यो गुरुक्रेन्द्रगो हिमकरश्चन्द्राद्विहिंर्वित्तगः सौर्यस्थानगतौ च भानुरुधिरौ योगो बुधः कीर्तितः ।