भारतकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 375, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 375

प्रथमद्वितीयभावफलाध्यायः ॥११॥ ३४६ विदेशेति । चरभे = मेषकर्कतुलामकराणामन्यतमे राशौ, लग्ने, तदीशे = लग्नेशे, चरे = चरराशौ विद्यमाने, तस्मिन्, चरखेटदृष्टे = चरराशिगतखोटेन दृष्टे जातस्य, विदेश- भाग्यं = विदेशे भाग्योदयं ब्रूयात् । अथ स्थिरे विलग्ने, स्थिरे लग्नेशे च स्वदेश एवं बहुभाग्ययुक्तो भवेत्। तस्मिन् स्थिरग्रहैः = स्थिरराशिगतग्रहैर्दृष्टे सति जातो भूरिधना- न्वितो बहुविधधनयुतो भवतीति ॥ २५ ॥ जन्मलग्न चर राशि हो, लग्नेश चर राशिमें हो, उसे चर राशिस्थ ग्रह देखते हों तो जा- तक का भाग्योदय विदेशमें होवे। जन्मलग्न स्थिर राशि हो, लग्नेश स्थिर राशिमें हो, स्थि- रग्रह से युक्त हो या दृष्ट हो तो अपने देशमें ही बहुत भाग्यसे तथा धनसे युक्त होवे ॥ २५ ॥


कुण्डली १ (विदेशभाग्यम्):

  • लग्न (कर्क - ४): गु.
  • द्वितीय (सिंह - ५)
  • तृतीय (कन्या - ६)
  • चतुर्थ (तुला - ७): शु., बु.
  • पंचम (वृश्चिक - ८)
  • षष्ठ (धनु - ९)
  • सप्तम (मकर - १०): चं.
  • अष्टम (कुम्भ - ११)
  • नवम (मीन - १२)
  • दशम (मेष - १): मं.
  • एकादश (वृष - २)
  • द्वादश (मिथुन - ३)

कुण्डली २ (स्वदेशभाग्यम्):

  • लग्न (वृष - २): शु.
  • द्वितीय (मिथुन - ३)
  • तृतीय (कर्क - ४)
  • चतुर्थ (सिंह - ५): बु., बृह.
  • पंचम (कन्या - ६)
  • षष्ठ (तुला - ७)
  • सप्तम (वृश्चिक - ८)
  • अष्टम (धनु - ९)
  • नवम (मकर - १०)
  • दशम (कुम्भ - ११): चं.
  • एकादश (मीन - १२)
  • द्वादश (मेष - १)

होराधीशे पापखेटे रिपुस्थे पापक्षेत्रे भानुपुत्रेण युक्ते। शूद्रप्रायो राहुणा केतुना वा जातश्चाण्डालोऽथवा नीचतुल्यः ॥ २६ ॥ होराधीश इति । लग्नेशे पापग्रहे, रिपुस्थे = षष्ठभावगते च, वा भानुपुत्रेण = शनिना सहिते पापक्षेत्रे = पापग्रहराशौ विद्यमाने सति जातो नरः शूद्रप्रायो भवति। ईदृग्योगे उच्चकुले जातोऽपि शूद्रवदाचरणयुक्तो भवति । तस्मिन्नेव तथाभूते लग्नेशे राहुणा केतुना वा युते सति जातो नरः चाण्डालो भवति, अथवा नीचतुल्यः=दलितजातिसमो भवतीति॥२६॥ पापग्रह लग्नेश होकर शत्रु (६) स्थानमें हो या पापग्रहकी राशिमें शनिके साथ हो तो प्रायः शूद्र प्रकृति हो। यदि राहुसे वा केतुसे युक्त पाप लग्नेश हो तो चाण्डाल हो वा नीचके तुल्य हो ॥ २६ ॥ लग्नाधिपे शोभनराशियुक्ते बलोपयाते तनुपुष्टिमेति । लग्नस्थखेटे रिपुनीचभागे दुःस्थानपे देहसुखं न याति ॥ २७ ॥ लग्नाधिप इति सरलार्थ एवायं श्लोक इति ॥ २७ ॥ लग्नेश बलवान् होकर शुभग्रहकी राशिमें हो तो उस जातकका शरीर पुष्ट हो। लग्नमें स्थित ग्रह शत्रु राशि या नीचराशिके भागमें हो अथवा वह लग्नस्थ ग्रह दुःस्थानका पति हो तो उसे देह सुख नहीं होता है ॥ २७ ॥ विलग्नदर्शी तनुपो विलग्नगतयोऽपि षष्ठाष्टमरिष्फराशिपाः । सपत्ननीचोपगताश्च दुर्बला यदि स्वपाके न फलं प्रकुर्युः ॥ २८ ॥ विलग्नदर्शीति = विलग्नदर्शी = जन्मलग्नद्रष्टा, तनुपः=जन्मलग्नपतिः, विलग्नगः = जन्मलग्नगतश्चेति त्रयोऽपि ग्रहाः यदि यथासम्भवं षष्ठाष्टमरिष्फराशिपाः = षष्ठाष्टमद्वा- दशभावपतयो भवेयुस्ते चेत्सपत्ननीचोपगताः = शत्रुगृहगता नीचराशिगताश्च भवेयुस्तथा दुर्बला वा भवेयुस्तदा ते त्रयोऽपि स्वपाके = स्वस्वदशायां, फलं = स्वं स्वं फलं न प्रकुर्युः इत्थम्भूता ग्रहा विफला भवन्तीति भावः ॥ २८ ॥ ३० जा०