जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

प्रथमद्वितीयभावफलाध्यायः ।।११।। ३५३ लग्नेश शुभ राशिमें हो, शुभग्रह उसको देखता हो वा लग्नेश गोपुरांशमें हो तो उसे १६ वर्षके बाद सुख होवे ॥ ४१ ॥ लग्नेश जिस नवांशमें स्थित हो उसका स्वामी केन्द्र या कोणमें या अपने उच्चका वा बली होकर लाभमें हो तो २० वर्षके बाद सुखी होवे ॥ ४२ ॥ लग्ने रव्यादिसंदृष्टे पादशः फलमुच्यते । राजसेवी पितृधनो जलपण्यो महाधनः ॥ ४३ ॥ धार्मिकः स्थूलशिश्नः स्याद्विद्याशिल्पयशोऽन्वितः । राजपूज्यो व्रतयुतो वेश्यासक्तो धनी सुखी ॥ ४४ ॥ मन्ददृष्टे विलग्ने तु वृद्धस्त्रीको मली खलः । केनाप्यदृष्टं लग्नं चेद्राशिग्रहवशाद्वदेत् ॥ ४५ ॥ लग्न इति । रव्यादिग्रहेण संदृष्टे लग्ने सति पादशः = श्लोकोक्तचरणक्रमेण फलमु- च्यते । तद्यथा रविणा संदृष्टे लग्ने-राजसेवी पितृधनश्च (राज्ञोऽमात्यः पैतृकधनयु- क्तश्च) भवति । चन्द्रसंदृष्टे लग्ने-जलपण्यो महाधनश्च = जलजन्तूनां (मीनादीनां) विक्रेता, बहुधनयुक्तश्च भवति । मङ्गलेन दृष्टे लग्ने-धार्मिकः, स्थूलशिश्नश्च भवति । बुधेन दृष्टे लग्ने-विद्याशिल्पयशोऽन्वितः स्यात् । गुरुणा दृष्टे लग्ने-राजपूज्यः व्रतयुतश्च भवति । शुक्रदृष्टे लग्ने-वेश्यासक्तः, धनी, सुखी च भवति । मन्देन (शनिना) दृष्टे विलग्ने तु जातो वृद्धस्त्रीकः = वृद्धभार्यावान्, मली = मलिनशरीरः, खलः = पापात्मा च भवति । अथ चेल्लग्नं, केनाप्यदृष्टं = न केनचिद् ग्रहेण दृष्टं स्यात्तदा राशिग्रहवशात् = लग्नराशौ यो ग्रहस्तिष्ठति तद्वशात्तदुक्तं फलं वदेत् । तत्रापि (लग्नेऽपि) ग्रहाभावे चन्द्रा- धिष्ठितराशौ ग्रहदृष्टिवशात्तत्तदुक्तं फलं वाच्यमिति ॥ ४३-४५ ॥ लग्नमें सूर्यादि ग्रहकी दृष्टि हो तो उनका फल क्रमशः श्लोकके चरणके अनुसार कहते हैं । सूर्यकी दृष्टि हो तो राजसेवी, पितृधनसे धनी होवे । चन्द्रमा की दृष्टि हो तो जलचरोंके व्यवहारसे वा जलसे और रोजगारसे धनी होवे । मङ्गलकी दृष्टि हो तो धर्मात्मा और स्थूल लिंगवाला होवे । बुधकी दृष्टि हो तो विद्वान्, शिल्पज्ञ तथा यशस्वी हो । बृहस्पतिकी दृष्टि हो तो राजाका पूज्य और व्रतयुक्त होवे । शुक्रकी दृष्टि हो तो वेश्यामें आसक्त, सुखी और धनी हो । शनि लग्नको देखता हो तो वृद्धा स्त्रीवाला मलिन और खल होवे । यदि कोई भी लग्नको न देखता हो तो लग्नस्थ ग्रहके वशसे फल कहे ॥ ४३-४५ ॥ लग्ने स्वामीक्षिते राजा तत्प्रियो वा धनी सुखी । सौम्येक्षितेऽखिलं सौम्यं पापदृष्टे त्वशोभनम् ॥ ४६ ॥ सुखी लग्ने द्व्यादिदृष्टे सर्वदृष्टे नृपो भवेत् ॥ लग्ने त्रयः शुभा राजा दुःखी पापग्रहत्रयम् ॥ ४७ ॥ लग्न इति । लग्नेशेनावलोकिते लग्ने जातो राजा वा राजप्रियः, धनी सुखी च भवति । लग्ने शुभग्रहेक्षिते सर्वं लग्नजातं फलं शुभं भवति । पापदृष्टे तु सर्वमशुभमेव फलं वाच्यमिति । लग्ने द्विप्रभृतिभिर्ग्रहैर्दृष्टे जातः सुखी भवति । (अत्र द्व्यादिशुभग्रहैर्दृष्टे सति शुभतरं फलमिति) सर्वैर्ग्रहैर्दृष्टे लग्ने जातो नृपः = राजा भवेत् । अथ लग्ने त्रयः शुभाः (बुध- गुरुशुक्राः) चेद्भवेयुस्तदा जातो राजा भवति । एवं यदि लग्ने पापत्रयं (मं. श. र.) स्यात्तदा जातो दुःखी भवतीति ॥ ४६-४७ ॥ लग्नको लग्नेश देखता हो तो राजा हो, वा राजाका प्रिय, धनी तथा सुखी होवे ।— ।