भारतकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 469, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 469

सप्तमाष्टमनवमभावफलाध्यायः ॥ १४॥ ४४३ अपने वैशेषिकांशमें, उच्चमें, स्वगृहमें, नवांशमें स्थित पांच ग्रह यदि भाग्य स्थानमें हों उनपर नवमेशकी दृष्टि या योग हो तो जातक राजा तथा अनेक सम्पत्तिसे सहित भाग्यशाली होता है। यदि चार ग्रह बली और अपने उच्च तथा नवांशमें स्थित होकर भाग्य स्थानमें हों तो भाग्य तथा अपने २ देशमें उत्पन्न सम्पत्तियां जातकको देते हैं। यदि वे ग्रह अन्य नवांशमें हों तो अन्यत्र उत्पन्न सम्पत्ति देते हैं। सु. शा. कार ॥ ६८ ॥ अथ नवमे गुरौ ग्रहदृष्टिफलानि । इत आरभ्य ७२ श्लोकं यावन्नवमे गुरौ ग्रहदृष्टिफलान्युच्यन्ते— भाग्ये तत्पतिशोभनेक्षितयुते भाग्यं समेति ध्रुवं धर्मे पापयुते भृगौ शशिनि वा जातो गुरुस्त्रीरतः ॥ दृष्टेऽर्केण गुरौ नृपः क्षितिभुवां मन्त्री बुधेनार्थवान् शुक्रेणाश्वपतिः सुखी तु शशिना मन्देन चोष्ट्रादिभाक् ॥ ६६ ॥ भाग्य इति । भाग्ये = नवमभावे तत्पतिना=नवमेशेन, शोभनेन = शुभग्रहेण वा ईक्षिते वा युते जातो नरः ध्रुवं = निश्चयेन, भाग्यं समेति, भाग्यवान्भवेदित्यर्थः । पापग्रहेण युते भृगौ = शुक्रे, वा शशिनि = चन्द्रे, धर्मे = नवमभावे गतवति जातो नरो गुरुस्त्रीरतः = गुरुपत्न्यामासक्तो भवेत् । तथा च जातकरत्ने— चन्द्रे सपापे यदि धर्मराशौ भृगोः सुते वा गुरुदारगामी । धर्माधिपस्यांशपतौ तथैव युक्ते तथा तादृशदारगामी ॥ दृष्टेऽर्केणेति । गुरौ = बृहस्पतौ, अर्केण, = सूर्येण दृष्टे जातो नृपो भवेत् । क्षिति- भुवा = भौमेन दृष्टे गुरौ जातो मन्त्री = सचिवः ( Minister ) भवेत् । बुधेन दृष्टे गुरौ जातोऽर्थवान् भवेत् । शुक्रेण दृष्टे गुरौ जातोऽश्वपतिः = तुरङ्गधनी भवेत् । शशिना = चन्द्रेण दृष्टे गुरौ सुखी स्यात् । मन्देन = शनिना दृष्टे गुरौ जातः उष्ट्रादिभाक् = उष्ट्र- प्रभृतिचतुष्पदयुक्तो भवेत् । Notes—अत्र यदि गुरुर्भाग्यस्थः स्यात्तदा ग्रहदृष्टिफलस्याधिक्यं वक्तव्यम् ॥ ६९ ॥ यदि भाग्यस्थान ( ९ वां भाव ) अपने स्वामी या शुभग्रहसे युत या दृष्ट हो तो जातक अवश्य भाग्यवान् होता है। पापग्रहसे युत शुक्र या चन्द्रमा यदि भाग्य ( ९ ) स्थानमें हों तो जातक अपने गुरुकी स्त्रीमें आसक्त होवे । नवम भावगत गुरु यदि सूर्यसे देखे जावें तो जातक राजा हो । मङ्गल गुरुको देखे तो जातक मन्त्री हो । बुध देखे तो धनी हो । शुक्र देखे तो घोड़ेवाला हो । चन्द्रमा देखे तो सुखी हो । शनि देखे तो ऊँट वगैरह चौपायोंसे युक्त हो । सु. शा. कार ॥ ६९ ॥ विद्वान् वारणगोतुरङ्गधनवानिन्द्रार्कदृष्टे गुरौ सेनावाहनरत्नवान्भवमगे जीवे कुजार्केक्षिते ॥ विद्यावादविनोदवित्तविपुलः सूर्येन्दुजालोकिते शुक्रादित्यनिरीक्षिते विनयवान् जीवे तपःस्थानगे ॥ ७० ॥ मन्दादित्यनिरीक्षिते गुणनिधिः प्राज्ञो बहुग्रामवान् जीवे चन्द्रकुजेक्षिते पृथुयशाः सेनासुखश्रीयुतः ॥ तारेशेन्दुजवीक्षिते गृहसुखश्रेष्ठार्थशय्यासनः शुक्रेन्दुप्रविलोकिते वितनयः शूरो धनी कर्मकृत् ॥ ७१ ॥ चन्द्रादित्यसुतेक्षिते तु गुणवान् वादी विदेशं गतो-