जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

सप्तमाष्टमनवमभावफलाध्यायः ॥१४॥ ४५३ जातस्य पुत्रोत्पत्तिर्न भवतीत्यर्थः । अथ यदि तौ नभोगौ = ग्रहौ ( तातेशत्तत्कारकखे- चरौ ) केन्द्रत्रिकोणे ( १।४।७।१०।५।९ ) भवेतां तदा तयोः = दम्पत्योः पुत्रमुखं, हि=नि- श्चयेन दृश्यं भवेदिति ॥ ९९ ॥ नवमेश और पितृ कारक ग्रह उन दोनोंके दुष्ट स्थानमें होनेसे पुत्रका सुख नहीं देखे । यदि वे दोनों ग्रह केन्द्र, कोणमें हों तो पुत्रका सुख देखे ॥ ९६ ॥ इदानीं जातस्य पितुर्मरणं दिने रात्रौ वा स्यादित्याह— पितुर्निशायां मरणं सुखेशशुकेन्दवः षष्ठगता वलाढ्याः ॥ सारीश्वरास्तन्मरणं तथैव चन्द्रेण हीनास्तु दिवा मृतिः स्यात् ॥ १०० ॥ पितुरिति । सुखेशशुकेन्दवः = चतुर्थेश-शुक्र-चन्द्राः बलाढ्याः सन्तो यदि षष्ठगताः लग्नात् षष्ठभावे व्यवस्थिताः स्युस्तदा पितुः मरणं, निशायां = रात्रौ वक्तव्यम् । अथ त- एव त्रयो ग्रहाः ( सुखेशशुकेन्दवः ) सारीश्वराः = षष्ठेशेन सहिताः, चन्द्रेण हीनाश्च भवेयुः, अर्थात् चतुर्थेश षष्ठेश-शुक्रास्तथैव ( बलाढयाः षष्ठगताश्च भवेयुस्तदा तु पितुः दिवा = दिन एव, मृतिः = मरणं स्यादिति ॥ १०० ॥ चतुर्थेश, शुक्र और चन्द्रमा ६ ठे स्थानमें हों तो रात्रिमें पिताकी मृत्यु हो । यदि वहां चन्द्रमा न हो और षष्ठेशसे युक्त हो-तो दिनमें पिताकी मृत्यु होवे ॥ १०० ॥ सौम्ये चराद्यभागस्थे भाग्येशे बलसंयुते ॥ गुरुशुक्रयुते दृष्टे जपध्यानसमाधिमान् ॥ १०१ ॥ सौम्य इति । सौम्ये = शुभे ( बुध इत्यर्थः ) भाग्येशे = नवमभावपतौ बलसंयुते सति चराद्यभागस्थे = चरराशिप्रथमनवांशमुपगते तस्मिन् गुरुशुक्रयुते, वा गुरुशुक्रदृष्टे जातो जप- ध्यानसमाधिमान् भवेत् । तुलामकरान्यतरलग्ने सङ्गच्छतेऽयं योगः ॥ १०१ ॥ शुभग्रह नवमेश बलवान् होकर चरराशिके प्रथम नवांशमें हो गुरु और शुक्रसे युत दृष्ट हो तो जप-ध्यान-समाधि वाला होवे ॥ १०१ ॥ देवलोकादिभागस्थे कर्मेशे भाग्यपेऽपि वा । पारावतांशके सौम्ये ब्रह्मनिष्ठापरो भवेत् ॥ १०२ ॥ देवलोकादिभागस्थ इति । कर्मेशे = दशमभावपतौ, अपि वा भाग्यपे = नवमेशे, देव- लोकादिभागस्थे ( १ अ० ४५-४७ श्लो० द्र० ) सौम्ये=कस्मिंश्चिच्छुभग्रहे पारावतांशके गतवति जातो ब्रह्मनिष्ठापरः = ब्रह्मज्ञानी भवेत् ॥ १०२ ॥ कर्मेश या शुभ भाग्येश अपने देवलोकादि भागमें हो, वा पारावतांशमें हो तो ब्रह्मनि- ष्ठामें जातक तत्पर हो ॥ १०२ ॥ पारावतादिभागस्थे धर्मेशे गुरुसंयुते । लग्नेशे गुरुसन्दृष्टे महादानकरो भवेत् ॥ १०३ ॥ इति श्रीनवग्रहकृपया वैद्यनाथविरचिते जातकपारिजाते चतुर्दशोऽध्यायः ॥१४॥ पारावतादिभागस्थ इति । धर्मेशे=नवमभावपतौ गुरुणा संयुते तथा स्वपारावतादि- भागे गतवति, लग्नेशे च गुरुसंदृष्टे सति जातो महादानकरो भवेदिति ॥ १०३ ॥ पारिजाते सुधा टीका कपिलेश्वररचिता । अध्याये शक्रतुल्ये- ( १४ ) ऽस्मिन् पूर्त्ति भावफले गता ॥ १४ ॥ धर्मेश बृहस्पतिसे युक्त पारावतादि भागमें हो लग्नेश गुरुसे देखा जाता हो तो जातक महादानी होता है ॥ १०३ ॥ इति जातकपारिजाते चतुर्दशे भावफलाध्याये 'विमला' हिन्दी टीका समाप्ता ॥ १४ ॥