जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

वियोनिजन्माध्यायः ॥ ३ ॥ ७१ यद्यर्किभौम्यावपि = शनिबुधौ च तथा परस्परं पश्यतस्तदा द्वितीयो योगः । वक्रो भौमो वा विषमगतो समगं दिनेशं = सूर्यं पश्यति तदा तृतीयो योगः । चेत् चन्द्रोदयौ = चन्द्रो लग्नञ्च असमे = विषमराशौ भवेतामपि च भौमेनेक्षितौ तदा चतुर्थो योगः । युग्मौर्जक्षगतावपि = समविषमराशिस्थित्वाविन्दुशशिजौ = चन्द्रबुधौ भूम्यात्मजेन = मङ्गलेन ईक्षितौ दृष्टौ तदा पञ्चमो योगः । अथ सितलग्नशीतकिरणाः = शुक्र-तत्काललग्न-चन्द्राः पुम्भागे = पुरुषराशिनवांशके वर्त्तमानास्तदा षष्ठो योगः । इमे षट् क्लीबयोगाः सन्ति । जन्मकाले निषेके प्रश्ने वा अमी योगा नपुंसकजन्मदा भवन्तीति । तथोक्तं सारावल्याम्— 'अन्योन्यं रविचन्द्रौ विषमर्क्षगतौ निरीक्षेते । इन्दुजरविपुत्रौ वा दृष्टौ बलिनौ नपुंसकं कुरुतः ॥ पश्यति वक्रः समस्थे सूर्यं चन्द्रोदयौ च विषमक्षें । यद्येवं गर्भस्थः क्लीबो मुनिभिः समादिष्टः ॥ ओजसमराशिसंस्थौ द्वेन्दु षण्ढं कुजेक्षितौ कुरुतः । नरभे विषमर्नवांशे होरेन्दुबुधाः सितार्केदृष्टा वा' ॥ इति ॥ Notes-पूर्वोक्तपुंस्त्रीजन्मयोगानामभावेऽमी योगाश्चिन्त्याः ॥ २३ ॥ ६ क्लीबयोगाः सूर्य और चन्द्रमामें परस्पर दृष्टि हो (१) वा शनि और बुधमें परस्पर दृष्टिहो (२) वा विषमराशिका मङ्गल, समराशिगतसूर्य इनमें परस्पर दृष्टि हो (३) या चन्द्रमा और लग्न विषम राशिके हों, उन्हें मङ्गल देखता हो (४) या चन्द्रमा सम और बुध विषम राशि के हों, उन्हें मङ्गल देखता हो (५) वा शुक्र, लग्न और चन्द्रमा पुरुष (विषम) नवांशमें हों तो (६) ये ६ प्रकारके नपुंसक-योग होते हैं, अर्थात् इन योगोंमें जन्म लेनेवाले नपुंसक होते हैं। बृ. जा. कार ॥ २३ ॥ अथ यमलादिजनिकरा योगाः । युग्मे चन्द्रसितौ तथौजभवने स्युज्ञारजीवोदयाः लग्नेन्दू नृनिरीक्षितौ च समगौ युग्मेषु वा प्राणिनः ॥ कुर्युस्ते मिथुनं गृहोदयगतान्द्र्यंशांकान्पश्यति स्वांशे ज्ञे त्रितयं ज्ञगांशकवशाद्युग्मं त्वमिश्रैः समम् ॥ २४ ॥ चन्द्रसितौ युग्मे राशौ तथा ज्ञारजीवोदयाः = बुधभौमगुरुल्लग्नानि, ओजभवने = विषम- राशौ भवेयुस्तदा मिथुनं = बालकं बालिकां च कुर्युस्तित्रेको योगः । लग्नेन्दू समगौ नृनिरीक्षितौ = पुरुषग्रहेण वीक्षितौ तदा चेति द्वितीयो योगः । प्राणिनः = बलिनस्त एव ज्ञारजीवोदया युग्मेषु वा व्यवस्थितास्तदेति तृतीयो मिथुन- जन्मयोगः ।