टीकाकर्त्तुः परिचयः

वास्ते भारतवर्ष एव नितरामाचारदीलागुरु-
यंवासन् रससंस्यदर्शनविदो व्यासालपादादयः :
श्रीवाचस्पतिमण्डनप्रभृतयो ये दर्शनोद्धारकाः
सञ्जाताः प्रवलान्धकाररवयः सर्वप्रधाना इह ॥

तत्रास्तेऽखिललोक एव प्रथिता सद्दिप्रभूतान्विता-
गङ्गा-कौशिकि-गण्डकी हिमघनैर्या चैव सीमावृता ।
बाद्याशक्तिजनिश्च यत्र समभूत्स्वर्गात्मिका याऽवनी
सा नाम्ना मिथिलेति तन्त्रललिता विद्योतते सर्वतः ॥

तस्यां चैव हि 'हारवल्ल' वलये 'उच्चैठ' पीठान्तिके
ख्याता 'चानपुरे'ति रम्यनगरी विद्वद्वरैर्मण्डिता ।
तत्रास्मत्कुलपूर्वजाः समभवन् सत्कर्मदीक्षाव्रताः
शास्त्रारण्यविहारिणो नृपकुललब्धप्रतिष्ठादिकाः ॥

यत्रास्मज्जनकान्न यः समभवत् पूर्वक्रमे सप्तमो
योगाभ्यासरतो विचारनिपुणो ज्ञाने कनिष्ठो महान् ।
वत्सेत्यन्वयसन्मणिः मुनगरे शिष्योपशिष्यैर्युतः
मुत्वांत्तं समुपागतः खलु भवानन्दाभिधानो बुधः ॥

एतस्माद्रघुनाथोऽभूच्छास्त्रविज्ञानतत्त्ववित् ।
तदात्मजौ खलु महा-महोपाध्यायसंयुतौ ॥

तेजनाथ मेहवार्नौ विद्याविक्रान्तशालिनौ ।
अनेकग्रन्थकर्त्तारौ सञ्जातौ नृपमान्वितौ ॥

तत्र जातः मुनिपुत्रो 'बाबूराम'-पदामिधः ।
तेजनाथाद्धि सर्वोपकारी लोकोक्तिसंग्रही ॥

दर्पदत्तो धरभणी वेणीदत्ताभिधस्तथा ।
त्रयः पुत्राः समभवंस्तेषु तार्तीयकश्च यः ।
नैयायिकवरो भाइ नाथनामा श्रुतः किल ।
स श्रीजयपुरेगत्त्य प्रधानः पण्डितोऽभवन् ॥

---

छ चामलमाटोद्धारे—

वैकुण्ठान् पुरस्कृत्य लोकात्कश्मीरवातरत् ।
वैकुण्ठस्तु निजांशेन मिथिलाभूमिमाविशत् ॥
लतो निवासभूमिस्तु सर्वस्यानाद्विशिष्यते ॥