कामसूत्रम् (जयमङ्गला व्याख्या एवं हिन्दी टीका सहित)

७ अध्याये ] सीत्कृतप्रकरणम् । १२९

अप्सु बदरस्येव निपततः फूत्कृतम् ॥ १७ ॥

तालवाग्रादुपरिभागस्य जिह्वाऽग्रे संश्लेषादुत्पद्यते, बदरस्येवेति वृत्तगुटिकोपलक्षणार्थं, निपततः, शब्दानुकरणमिति वर्तते, यस्येदं लक्षणं—

‘सलिले शर्करापातकाले निःस्तिमितध्वनिः’ इति ॥ १७ ॥

सर्वत्र चुम्बनादिषूपक्रान्तायाः ससीत्कृतं तेनैव प्रत्युत्तरम् ॥१८॥

चुम्बनादिष्वपक्रान्ताया इति। चुम्बननखदशनच्छेद्येषु पुरुषेणाभियुक्तायाः, ससीत्कृतं तेनैव प्रत्युत्तरं येनैव चुम्बनादीनामन्यतमेनोपक्रान्ता, तेनैव हिंकारादिसहायेन प्रत्युत्तरयेदित्यर्थः, अनेन ‘कृते प्रतिकृतं कुर्याद्’ इति स्मारयति ॥ १८ ॥

रागवशात्प्रहणनाभ्यासे वारणमोक्षणालमर्थानां शब्दानामम्बार्थानां च सतान्तश्वसितरुदितस्तनितपिश्रीकृतः प्रयोगो विरुतानां च रागावसानकाले जघनपार्श्वयोस्ताडनमित्यतित्वरया चापरिसमाप्तेः ॥ १९ ॥

रागवशात्प्रहणनाभ्यास इति। यदा रागस्योद्रेकान्नायकः पौनःपुन्येन प्रहरेत्तदा वारणार्थानां प्रयोगो युक्तः, किंरूप इत्याह—सतान्तेति। सह खिन्नाभ्यां श्वसितरुदिताभ्यां वर्तते यत्र स्तनितं तेन योजित इत्यर्थः, पारावतादिविरुतानां च प्रयोग एवंविध एव, रागावसानकाल इति। लिङ्गादासन्नवर्तिनी रतिरिति ज्ञात्वा जघने तृतीयरागास्पदे पार्श्वयोः कक्षाधस्ताडनं समतलेनेति पारिशेष्याद्, अन्ये ‘समतलकेनेति पठन्त्येव, अतित्वरयेति। विश्रब्धिकया हि ताडने मार्गासन्ना रतिर्निवर्तते ॥ १९ ॥

तत्र लावकहंसविकूजितं त्वरयैवते स्तननप्रहणनयोगाः ॥ २० ॥

तत्रेति। समतलकरताडने लावकहंसयोरिव कूजितं शब्दितं स्याद्, मृदुमधुरत्वात्, तच्च त्वरयैव, प्रहणनस्य त्वरितत्वात्, स्तननप्रहणनयोगा- इति। सीत्कृतविरुतात्मनः शब्दितस्य प्रहणनस्य च प्रयोगा उक्ताः ॥२०॥

स्त्रीपुंसयोः प्रहणनसीत्कृतेषु कस्य किं सहजं तेज इत्याह—

भवतश्चात्र श्लोकौ—

पारुष्यं रभसत्वं च पौरुषं तेज उच्यते ।
अशक्तिरार्तिर्व्यावृत्तिरबलत्वं च योषितः ॥ २१ ॥

१७ का० सू०