कामसूत्रम् (जयमङ्गला व्याख्या एवं हिन्दी टीका सहित)
Kamasutram of Vatsyayana with Hindi Commentary
महर्षि वात्स्यायन / यशोधर इन्द्रपाद द्वारा
पृष्ठ 235, कुल 353 में से
संदर्भ में पढ़ें२२८ सटीक कामसूत्रे [ ५ अधिकरणे,
नमात्रसाध्यः, तथाभूतश्च परिचारकः कामशीलः सोऽस्याः सिद्धः, धात्रेयीकापरिग्रहः, धात्रेयिकया पतित्वेन यो गृहीतस्तत्परिचयादस्याः- सिद्धः, नववरक इति। यस्मिन्गृहे नवो जामाता तत्रत्यासु स्त्रीषु सिद्धः, प्रेक्षोद्यानत्यागशील इति । नटादिप्रेक्षणशील उद्यानक्रीडाशीलस्त्याग- शीलस्त्रयोऽपि कामशीलत्वात्स्त्रीषु सिद्धाः, वृषइति सिद्धप्रतापः, व्य- वायीति यो लब्धप्रतापः स स्त्रीषु सिद्ध एवास्ति, साहसिक इति। नावमृश्य सहसा यः प्रवर्तेत स स्त्रीणां वचनमात्रमपेक्षते, शूर इति। अकुतोभयत्वात्परस्त्रियमपेक्षमाण एव तिष्ठति, पत्युरतिशायितेति। यस्या भर्त्तारं विद्याऽऽदिभिरतिशेते स तस्याः सिद्धः, महाहर्वेषोपचारो यस्य सः कामशीलत्वात्स्त्रीषु सिद्धः ॥५० ॥
इति स्त्रीषु सिद्धाः पुरुषा द्वाचत्वारिंशं प्रकरणम् ॥
यथाऽऽत्मनः सिद्धतां पश्येदेवं योषितोऽप्ययत्नसाध्यतामि- त्ययत्नसाध्या योषित उच्यन्ते ॥ ५१ ॥
॥ ५१ ॥
योषितस्त्विमा अभियोगमात्रसाध्या-द्वारदेशावस्थाथिनी, प्रा- सादाद्राजमार्गावलोकिनी, तरुणप्रातिवेश्यगृहे गोष्ठीयोजिनी, सत- तप्रेक्षिणी, प्रेक्षिता पार्श्वविलोकिनी, निष्कारणं सपत्न्याऽधि- विन्ना, भर्तुर्द्वेषिणी, विद्धिष्टा च, परिहारहीना, निरपत्या, ज्ञाति- कुलनित्या, विपन्नापत्या, गोष्ठीयोजिनी, प्रीतियोजिनी, कुशी- लवभार्या, मृतपतिका बाला, दरिद्रा, बहुपभोगा, ज्येष्ठभार्या बहुदेवरिका, बहुमानिनी न्यूनभर्तृका, कौशलाभिमानिनी भर्तु- र्मौर्येणोद्विग्ना, अविशेषज्ञतया लोभेन, कन्याकाले यत्नेन वरि- ता कथं चिदललब्धाऽभियुक्ता च सा तदानीं समानबुद्धिशीलमे- धाप्रतिपत्तिसात्म्या, प्रकृत्या पक्षपातिनी, अनपराधेऽवमानिता, तुल्यरूपाभिश्चाधःकृता, प्रोषितपतिका, ईर्ष्यालुपूतिचोक्षक्रीव- दीर्घसूत्रकापुरुषकुब्जवामनविरूपमणिकारग्राम्यदुर्गन्धिरोगिवृद्धभा- र्येति ॥ ५२ ॥
योषितस्त्विति। इमा इति। वक्ष्यमाणाः, अभियोगमात्रसाध्या इति। या अभियोगमात्रमपेक्षन्ते नाधिकं ता अयत्नसाध्या इत्युच्यन्ते, द्वार-