कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

११४ कर्पूरमञ्जरी दक्खिणा दिण्णा भविस्सदि, भट्ठा वि चक्कवट्टी कदो होदि । तदो देवीए विहसिअ भणिदं जं आणवेदि भअवं तं कीरदि । अहं च विण्णविदुं पेसिदा । गुरुस्स गुरुदक्खिणा सा दिण्णा । विदूषकः—(विहस्य ।) तं उवक्खाणं । सीसे सप्पो देसंतरे वेज्जो । इह अज्ज विवाहो, लाडदेसे घणसारमंजरी ! राजा—किं ते भइरवाणंदस्स पैहावो परोक्खो । (तां प्रति ।) कहिं संपदं भइरवाणंदो ! सारङ्गिका—देवीए कारिदे पमदुज्जाणस्स मज्झट्ठिदे वडतरुमूले चामुंडाअदणे भइरवाणंदो देवीए समं आगमिस्सदि । ता अज्ज दक्खिणाविहिदो कोऊहलपरो विवाहो । ता इह ज्जेव देवेण ठादव्वं । (इति परिक्रम्य निष्क्रान्ता ।) राजा—वअस्स ! सव्वं एदं भइरवाणदस्स विअंभिदं त्ति तक्केमि । परिणेतव्या, येन गुरुदक्षिणा दत्ता भविष्यति, भर्तापि चक्रवर्ती कृतो भवति । ततो देव्या विहस्य भणितं यदादिशति भगवान् । अहं च विज्ञापयितुं प्रेषिता गुरोर्गुरु- दक्षिणानिमित्तम् । विदूषकः— एतत्तत्संविधानकं शीर्षे सर्पो देशान्तरे वैद्यः । इहाद्य विवाहो लाटदेशे घनसारमञ्जरी । राजा— किं ते भैरवानन्दस्य प्रभावो न प्रत्यक्षः ? कुत्र साम्प्रतं भैरवानन्दः ? सारङ्गिका— देव्या कारिते प्रमदोद्याने मध्यस्थिते वटतरुमूले चामुण्डायतने भैरवानन्दो देव्या सममागमिष्यति । तदद्य दक्षिणाविहितः कौतूहलपरो विवाहः । तदिहैव देवेन स्थातव्यम् । राजा— वयस्य ! सर्वमेतद्भैरवानन्दस्य विजृम्भितमिति तर्कयामि । १ 'गुरुदक्षिण निमित्तं' इति टीकानुगुणः पाठः । २ 'इदं तं संविधाणअं' इति टीकामितः पाठः । ३ 'पहाओण पत्थक्खो' इति टीकापाठः ।