कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

१२ कर्पूरमञ्जरी स्थापकः—ता केण समादिट्ठा पउंजध ? पारिपार्श्वकः— चाहुआणकुलमोलिमालिआ राजसेहरकईंदगेहिणी । भत्तुणो किइमवंतिसुंदरी सा पउंजइउमेअमिच्छइ ॥ ११ ॥ किं च,— चंडवालघरणीहरिणंको चक्कवट्टिपदलाहणिमित्तं । एत्थ सट्टअवरे रससोत्ते कुंतलाहिवसुअ परिणेइ ॥ १२ ॥ स्थापकः—ता एहि । अणंतरकरणिज्जं संपादेम्ह । जदो महारा- अदेवीणं भूमिअं घेत्तूण अज्जो अज्जभारिआ अ जवणिअंतरे चट्टंति । ( इति परिक्रम्य निष्क्रान्तौ । ) प्रस्तावना । नास्तु कथानायकवित्वम्यनटा स्मृता ॥ अचेतनौ देशकालौ कालो मधुशरन्मुख ॥' इत्युक्तेश्च कविप्रशंसा कृता । नटप्रशंसा 'कि पुन.' इत्यादिना सूचिता । स्थापकः— तत्केन समादिष्टाः प्रयुङ्ग्ध्वम् ? पारिपार्श्वकः— चाहुवानकुलमौलिमालिका राजशेखरकवीन्द्रगेहिनी । भर्तुः कृतिमवन्तिसुन्दरी सा प्रयोजयितुमेतदिच्छति ॥ कवेर्भार्या प्रयोजिका । किं चेति । चण्डपालधरणीहरिणाङ्कश्चक्रवर्तिपदलाभनिमित्तम् । अत्र सट्टकवरे रसस्रोतसि कुन्तलाधिपसुतां परिणयति ॥ रसाः शृङ्गारादयो जलं च । स्रोतः प्रवाहः । सट्टकलक्षणं त्वभ्यधायि । अत्र रूपकश्लेषानुप्रासाः । अनेन तथा नायकप्रशंसा सट्टकप्रबन्धप्रशंसा च कृता । उक्तं हि—'वागालापः प्रथमं कलाविधिरनन्तरं । वाघाशून्या न दृश्यन्ते व्यवहाराः कथंचन ॥ वाधारोपहृतु कर्मेरमीष्टार्थप्रशासनम् ।' इति ।