कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

प्रथमं जवनिकान्तरम् १९ चेटी—(विहस्य ।) तदो कमागदं ते पंडिच्चं । विदूषकः—(सक्रोधम् ।) आः दासीए धूदे, भविस्सकुट्टिणि, णिल्ल- क्खणे, विअक्खणे ! ईदिसोऽहं मुक्खो जो तए वि उवहसीआमि ! अण्णं च, हे परपुत्तविट्टाळिणि, भमरटेंटे, टेंटाकराले, तुट्टिसंघडिदे । परंपरा पंडिच्चस्स मह कि दूषणं आसि । पेक्ख अकाळजलदवंससंभू- दाण परंपराए पंडिच्चं । अथवा हत्थे कंकणं कि दप्पणेण ? विचक्षणा—(विभाव्य ।) एवं णेदं, तुरंगम्म सिग्घत्तणे किं सक्खिओ पुच्छिज्जंति ? ता वण्णअ वसंतं । कालाक्षराणि वेत्तीति कालाक्षरिक पण्डित । चेटी— तत क्रमागतं ते पाण्डित्यम् । वंशक्रमागतमित्यर्थः । विदूषकः— आ दास्याःपुत्रि, भविष्यत्कुट्टिनि, निर्लक्षणे, अविचक्षणे ! ईदृशोऽहं मूर्खो यस्त्वयाप्युपहस्ये ? प्राकृत आत्मनेपदपरस्मैपदव्यत्ययः । 'धूदे' इति दंष्ट्रादि । अन्यच्च हे परपुत्रविटालिनि भ्रमरटण्टे टेण्टाकराले दुष्टसंघटिते । अथवा हस्ते कङ्कणं किं दर्पणेन ? इदानीमेव मया कवित्वं कर्तव्यमित्यर्थः । विट्टालिनी भ्रंशिका । परपुरुषलम्पटे- त्यर्थः । भ्रमरटेंटा कुचेष्टावती । टेंन्टाकराला व्यर्थप्रलापिनी । एते देशीशब्दाः । दोषा शपथास्तेषा शतेन वर्तनशीला, मिथ्याशपथकारिणीत्यर्थः । विचक्षणा— एवमेतत् । तुरंगस्य शीघ्रत्वे किं साक्षिणः पृच्छयन्ते ? तद्वर्णय वसन्तम् ।