काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

आद्यन्ताद् वृद्धः प्रातिपदिकादपत्ये फिञ् प्रत्ययो भवति । इञोप- वादः । कार्त्त्रायणिः । हार्त्त्रायणिः * । अण इति किम् । दाक्षायणः । वृद्ध इति किम् । औपगविः ॥ त्यदादीनां वा फिञ् वक्तव्यः ॥ * ॥ त्यादायनिः । त्यादः । यादायनिः । यादः । तादायनिः । तादः । अणञ प्राप्तः ॥ उदीचां वृद्धादगोत्रात् ॥ १५७ ॥ वृद्धं यच्छब्दरूपमगोत्रं तस्मादपत्ये फिञ् प्रत्ययो भवति उदीचामा- चार्याणां मतेन । आम्रगुप्तायनिः । चामरतायणिः । कारिशब्दादपि वृद्धादगो- त्रात्परत्वादनेनैव भवितव्यम् । नापितायनिः । उदीचामिति किम् । आम्र- गुप्तिः । वृद्धादिति किम् । याज्ञदत्तिः । अगोत्रादिति किम् । औपगविः ॥ वाकिनादीनां कुक्च ॥ १५८ ॥ वाकिन इत्येवमादिभ्यः शब्देभ्यो ऽपत्ये फिञ् प्रत्ययो भवति तत्स- न्नियोगेन चैषां कुगागमः । यदिह वृद्धमगोत्रं शब्दरूपं तस्यागमार्थमेव ग्रहण- मन्येषामुभयार्थम् । वाकिनकायनिः । गारेधकायनिः । इञाद्यपवादो योगः । उदीचामित्यधिकारात्पक्षे तेऽपि भवन्ति । वाकिनिः । गारेधिः । वाकिन । गारेध । कार्केय । काक । लङ्का ॥ चर्मवर्मणोर्नलोपश्च ॥ पुत्रान्तादन्यतरस्याम् ॥ १५९ ॥ उदीचां वृद्धादिति वर्तते । पुत्रान्तमगोत्रमिति पूर्वेणैव प्रत्ययः सिद्ध- स्तस्मिन्ननेन कुगागमोऽन्यतरस्यां विधीयते । पुत्रान्तात्प्रातिपदिकाद्यः फिञ्प्रत्य- यस्तस्मिन् परभूते ऽन्यतरस्यां कुगागमो भवति पुत्रान्तस्य । तेन त्रैरूप्यं संप- द्यते । गार्गीपुत्रकायणिः । गार्गीपुत्रायणिः । गार्गीपुत्रिः । वात्सीपुत्रकायणिः । वात्सीपुत्रायणिः । वात्सीपुत्रिः ॥ प्राचामवृद्धात्फिन्बहुलम् ॥ १६० ॥ अवृद्धाच्छब्दरूपादपत्ये फिन् प्रत्ययो भवति बहुलं प्राचां मतेन । म्लुचु- कायनिः । अहिचुम्बकायनिः । प्राचामिति । किम् । म्लौचुकिः । अवृद्धादिति किम् । राजदत्तिः । उदीचां प्राचामन्यतरस्यां बहुलमिति सर्वेऽते विकल्पा- र्थास्तेषामेकेनैव सिद्धयति तत्राचार्यग्रहणं पूजार्थम् । बहुलग्रहणं वैचित्र्यार्थम् । क्व चिन्न भवत्येव । दाक्षिः । प्लाक्षिः ॥ मनोर्जातावञ्यतौ षुक्च ॥ १६१ ॥ मनुशब्दादञ् यत् इत्येतौ प्रत्ययौ भवतस्तत्सन्नियोगेन षुगागमः समु- दायेन चेज्जातिर्गम्यते । मानुषः । मनुष्यः । जातिशब्दावेतौ । अपत्यार्थाच्च

• बास्क इति विवार्ताद्यभोञ् । बास्कस्यापत्यं बास्कायनिः । इत्यधिकं पुस्तकान्तरे ।-