काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)

कविरहस्ये त्रयोदशोऽध्यायः । ७५ यामिनीवनितया ततचिह्नः सोत्पलो रजतकुम्भ इवेन्दुः ॥” ता इमास्तुल्यदेहिसदृशस्य परिसंख्याः । “सोऽयमुल्लेखवाननु- ग्राह्यो मार्गः” इति सुरानन्दः । तदाह— “सरस्वती सा जयति प्रकामं ५ देवी श्रुतिः स्वस्त्ययनं कवीनाम् । अनर्घतामानयति स्वभङ्ग्या योल्लिख्य यत्किञ्चिदिहार्थरत्नम् ॥” अथ परपुरप्रवेशसदृशस्य भिदाः (८) । उपनिबद्धस्य वस्तुनो युक्तिमती परिवृत्तिर्हुडयुद्धम् । (१) १० यथा— “कथमसौ न भजत्यशरीरतां हतविवेकपदो हतमन्मथः । प्रहरतः कदलीदलकोमले भवति यस्य दया न वधूजने ॥” अत्रार्थे— “कथमसौ मदनो न नमस्यतां १५ स्थितविवेकपदो मकरध्वजः । मृगदृशां कदलीललितं वपु- र्यदभिहन्ति शरैः कुसुमोद्भवैः ॥” प्रकारान्तरेण विसदृशं यद्वस्तु तस्य निबन्धः प्रतिकञ्चुकम् । (२) । यथा— “माद्यच्चकोरक्षणतुल्यधाम्नो २० धारां दधाना मधुनः पतन्तीम् । चञ्च्वग्रदष्टोत्पलनालहृद्या हंसीव रेजे शशिरत्नपारी ॥” अत्रार्थे— “मसारपारेण बभौ ददाना काचित्सुरां विद्रुमनालकेन । २५ १ C Explains as ख्यातिकारणं. २ B ति.