भारतकोश
काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)

काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)

Kavyamimamsa of Rajasekhara with Hindi Commentary

महाकवि राजशेखर / पं. केदारनाथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished381 पृष्ठ

पृष्ठ 140, कुल 381 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 140

यथा वा—"आपातमारुतविलोड़ितसिन्धुनाथो हात्कारभीतपरिवर्त्तितमत्स्यचिह्नम् । उल्लङ्घ्य यादवमहोदधिभीमवेलां द्रोणाचलं पवनसूनुरिवोद्धरामि ॥" अत्रिनेत्रसमुद्रोत्पन्नचन्द्रयोरैक्यम्— "वन्द्या विश्वसृजो युगादिगुरवः स्वायम्भुवाः सप्त ये तत्रात्रिर्दिवि सन्दधे नयनजं ज्योतिः स चन्द्रोऽभवत् । एका यस्य शिखण्डमण्डनमणिर्देवस्य शम्भोः कला शेषाभ्योऽमृतमाप्नुवन्ति च सदा स्वाहास्वधाजीविनः ॥" २यथा च—"यदिन्दोरन्वेति व्यसनमुदयं वा निधिरपा- मुपाधिस्तत्रायं जयति जनिकर्तुः प्रकृतिता । १ अयं कस्सम्बन्धो यदनुहरते तस्य कुमुदं विशुद्धाः शुद्धानां ध्रुवमनभिसन्धिप्रणयिनः ॥" बहुकालजन्मनोऽपि शिवचन्द्रमसो बालत्वम् । "मालायमानामरासन्धुहंसः कोटीरवल्लीकुसुमं भवस्य । दाक्षायणीविभ्रमदर्पणश्री बालेन्दुखण्डं भवतः पुनीतात् ॥" कामस्य[मूर्तत्वम्]३ मूर्त्तत्वं च यथा— "अयं स भुवनत्रयप्रथितसंयमः शङ्करो बिभर्त्ति वपुषाऽधुना विरहकातरः कामिनीम् । अनेन किल निर्जिता वयमिति प्रियायाः करं करेण परिताडयन् जयति जातहासः स्मरः ॥" यथा च—"धनुर्माला मौर्वी कणदलिकुलं लक्ष्यमबला- मनो भेद्यं शब्दप्रभृति य(तय) इमे पञ्च विशिखाः । इयान् जेतुं यस्य त्रिभुवनमनङ्गस्य विभवः स वः कामः कामान्दिशतु दयितापाङ्गवसतिः ॥"

१ B कृता. २ V adds this verse after the verse वन्द्या ३ ABC मूर्तत्वं च.

काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक) · पृष्ठ 140, कुल 381 में से · BharatKosha