भारतकोश
काव्यप्रकाश (आचार्य मम्मट - सम्पूर्ण १० उल्लास सटीक)

काव्यप्रकाश (आचार्य मम्मट - सम्पूर्ण १० उल्लास सटीक)

Kavyaprakasha of Mammata with Hindi Commentary

आचार्य मम्मट / पं. विश्वेश्वर सिद्धान्तशिरोमणि द्वारा

DevanagariSanskritpublished616 पृष्ठ

पृष्ठ 293, कुल 616 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 293

240 KĀVYAPRAKĀŚA द्वयं गतं संप्रति शोचनीयतां समागमप्रार्थनया कपालिनः । कला च सा कान्तिमती कलावतः त्वमस्य लोकस्य च नेत्रकौमुदी ॥२५२॥ अत्र त्वंशब्दानन्तरं चकारो युक्तः । यथा वा शक्तिर्निस्त्रिंशजेयं तव भुजयुगले नाथ दोषाकरश्री- र्वक्त्रे पार्श्वे तथैषा प्रतिवसति महाकुट्टनी खड्गयष्टिः । आज्ञेयं सर्वगा ते विलसति च पुरः किं मया वृद्धया ते प्रोच्येवेत्थं प्रकोपाच्छशिकरसितया यस्य कीर्त्या प्रयातम् ॥२५३॥ ‘ Dvayaṅgataṁ samprati shochanīyatāṁ Samāgamaprārthanayā kapālinaḥ Kalā cha sā kāntimatī kalāvatas- Tvamashya lokasya cha netrakaumudī.’ (For translation, see above stanza No. 186). The presence of the particle ‘ cha’ after ‘ tvam’ would be proper (making the two correlated clauses more uni- form). Another example of the same— ‘ Shaktirnistriṁshajeyaṁ tava bhujayugale nātha doṣākaraśrīr Vaktre pārshve tathaiṣā prativasati mahākuṭṭanī khaḍgayaṣṭiḥ Ājñeyaṁ sarvagā te vilasati cha puraḥ kiṁ mayā vṛddhayā te Prochyevetthaṁ prakopāchchhashikarasitayā yasya kīrtyā prayātam.’ ‘ “O Lord ! you have in your hands (in your arms, in your embrace) this strength of your long sword (a prosti- tute); in your face you have the splendour of the moon (the receptable of blemishes); by your side hangs this sword, a mighty slaughterer (a pandering woman); your command, all-pervading (going to all men) dances before you ;—what use can you have of myself, overgrown