कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( १८४ ) HINDI TRANSLATION —चतुष्कोण आंगन अथवा कमरों में (बिखरे) फूलों पर पड़ने वाले तुम्हारे पैरों के लाक्षारस के चिह्नों को बनाने वाले पदचिह्नों के (मुर्दों के) बालों से युक्त श्मशान- भूमि में पड़ने की अनुमति कौन सा शत्रु भी दे सकता है ? ॥ ६८ ॥ ENGLISH TRANSLATION —Who, even an enemy, would consent the foot-prints, leaving marks of red dye, of thy feet treading upon groups of flowers (scattered in quadrangular courtyard, being placed upon cemetery grounds spread over with the hair ? 68 PURPORT IN SANSKRIT —हे गौरि त्वं स्वपितुर्गृहे पुष्पा- स्तृतेषु प्राङ्गणादिषु भागेषु चलसि शिवश्च श्मशानवासी। तस्माद्वि- वाहानन्तरं तस्य वासस्थानं गत्वा लाक्षारसयुक्ताभ्यां पादाभ्यां मृतपुरुषाणां केशादिभिः संकृन्नासु श्मशानभूमिषु ते सञ्चलनं कश्चिच्छत्रुरपि नानुज्ञास्यति मित्रस्य तु का कथा ? न त्वं श्मशान- वासयोग्या, तत्र ते वासः शत्रूणामपि दुःखकारकः ॥ ६८ ॥ अयुक्तरूपं किमतः परं वद त्रिनेत्रवक्षः सुलभं तवापि यत् । स्तनद्वयेऽस्मिन्हरिचन्दनास्पदे पदं चिताभस्मरजः करिष्यति ॥ ६९ ॥ अयुक्तेति । त्रिनेत्रवक्षः त्र्यम्बकालिङ्गनमित्यर्थः । तव तत्सम्ब- न्धितया सुलभं अपि सुप्रापं च । भवतीति शेषः । तवेति शेषे षष्ठी । ‘न लोकाव्यय०—’ इत्यादिना कृद्योगलक्षणाषष्ठ्या निषेधात् । अतः पर अस्मात्त्रिनेत्रवक्षोलाभादन्यद् अयुक्तरूपं अत्यन्तायुक्तं किं वद । न किंचिदित्यर्थः । ‘प्रशंसायां रूपम्’ इति रूपप्प्रत्ययः । कुतः । यत्