महाराणा कुम्भा (हरविलास सारदा - मेवाड़ साम्राज्य के अद्वितीय विजेता, निर्माता व विद्वान्)

Maharana Kumbha. हिमवान् हेमकूटश्च निषधोगंधमादनः । यस्य दक्षिणदिग्भागं श्रयतीव महानतः ॥ १४१ ॥ पूर्वतोवसति यस्य मंदरो मंदरा......सुन्दरः । इंदिराचरणपंकजामलन्यासपूतशिखरो महीधरः ॥ १४२ ॥ वृदावनं चैत्ररथं च नंदनं मनोज्ञभृगं ध्वनिंगंधमादनं । नृपाललीलाकृतवाटिकाभिपाङ्संत्यमून्यत्र समेत्य भूधरे ॥ १४३ ॥ अनल्पनेत्र......वैजयंतो महीमहेन्द्रः खलु कुंभकर्णः । समाश्रितः कुंभलमेरुदुर्गं सुराधिराजं हसतीव मन्ये ॥ १४४ ॥ अप्येकमीनध्वजमप्यनेकमीनध्वजं भाति नरेन्द्रदुर्गं । अनेकचंद्रोपमपि स्फुटैकचंद्रप्रभोद्भासितसौधभागं ॥ १४५ ॥ आनयद्द्विरदवक्रमादरादुद्धतप्रतिनृपालदुर्गतः । दुर्गवर्यशिखरे निजे तथा स्थापयत्कृतमहोत्सवो नृपः ॥ १४६ ॥ समकरोदचलेश्वरसन्निधावचलदुर्गमसौ जगतीपतिः । यवनवारवधादिव तोषितो मुकुटमर्बुदभूमिभृतो व्यधात् ॥ १४७ ॥ योयं राजगुरूश्चदानगुरुरि......प्रसिद्धश्च यो योऽसौ शैलगुरुर्गुरुश्चपरमः प्रोद्दामभूमीभुजां । यो......धिक वीरवंदितपदः प्राच्यप्रतीच्योत्तर- प्रोद्यद्दक्षिणभूपमंडनमणिः कुंभो..................॥ १४८ ॥ नरेश्वरो धृष्टमोतित्तमहीभृदुन्मूलनमूलहेतुः । विराजते दुर्बलभूमिपालसंस्थापनी......तया नरेन्द्रः ॥ १४६ ॥ असमसमरभूमीदारुणः कुंभकर्णः करकलितकृपाणैर्वैरिवृंदं निहत्य । चलितरुधिरपूरोत्तालकल्लोलिनोभिः शमयति पितृवैरोद्भूतरौषानलौघं ॥ १५० ॥ आजावाजौ निहतविमतानीकिनीशोणितौघे वारं वारं समरतरलां क्षालयित्वा कृपाणीं । दायं दायं विविधवसुधां वृत्तयेऽसौ द्विजेभ्यो मन्ये नव्यः प्रभवतितरां भार्गवः कुंभदंभात् ॥ १५१,॥ . . 218