मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)
Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary
महाकवि भवभूति द्वारा
पृष्ठ 191, कुल 377 में से
संदर्भ में पढ़ेंअष्टमोऽङ्कः । (ततः प्रविशत्यवलोकिता ।) अवलोकिता—वन्दिदा मए णन्दणावसथपडिणिउत्ता भ- अवदी । ता जाव मालदीमाहवसआसं गच्छामि । (परिक्रम्य ।) एदे दे परिणिउत्तिदगिम्हदिअहावसाणमज्जणा दीहिआतीरसिलातलं अ- लंकरेदि । ता उपसप्पमि । (इति निष्क्रान्ता ।) प्रवेशकः । (ततः प्रविशतो मालतीमाधवौ उपविष्टावलोकिता च ।) माधवः—(सानन्दम् ।) वर्धते हि मन्मथप्रौढसुहृदो निशीथस्य यौवनश्रीः । तथा हि । दलयति परिशुष्यत्प्रौढतालीविपाण्डु- स्तिमिरनिकरमुद्यन्नैन्दवः प्राक्प्रकाशः । वियति पवनवेगादुन्मुखः केतकीनां प्रचलित इव सान्द्रः स्फारस्फारं परागः ॥ १ ॥ १. वन्दिता मया नन्दनावसथप्रतिनिवृत्ता भगवती । तद्यावन्मालती- माधवसकाशं गच्छामि । एतौ तौ परिनिवर्तितग्रीष्मदिवसावसानमज्जनौ दीर्घिकातीरशिलातलमलंकुरुतः । तदुपसर्पामि । विबुधरत्नावली । अथ मालतीमाधवयोः कामन्दक्यावसथस्थितयोः कृत्यवेशसंपादनानुगुणव्यापारा- र्थमवलोकिताप्रवेशः । अवलोकिता । वन्दिता मया नन्दनावसथप्रतिनिवृत्ता भग- वती।तद्यावन्मालतीमाधवयोःसकाशं गच्छामि।परिक्रम्यापश्यतीति शेषः। एतौ तौ परिनिवर्तितग्रीष्मदिवसावसानमज्जनौ दीर्घिकातीरबिलातलमलंकुरुतः । तदुपसर्पा- मि॥ माधवः। निशीथस्य वक्ष्यमाणचन्द्रोदयत्वेन मन्मथप्रौढसुहृदः। मन्मथसुहृत्ता च मन्मथसाध्यानुकूलकरणात् । तत्र समये । ‘सानन्दसाध्वसाः सुरतव्यवसायिन्यो भवन्ति’ इति वात्स्यायनः । तथा हीति कृत्वा तस्या एव निशीथयौवनश्रिय उत्क- र्षनिमित्तं व्यनक्ति—दलयतीति । उद्यन्नैन्दवः प्रकाशस्तद्वच्छुष्यत्ताली