मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

८४ मालविकाग्निमित्रे नार्हति कृतापराधोऽप्युत्सवदिवसेषु परिजनो दण्डम् । इति मोचितै मयैते प्रणिपतितुं मामुपगते च ॥ १७ ॥ इरावती—णिंउणिए, गच्छ । देवीं विण्णावेहि । दिठ्ठो भ- वदीए पक्खवादो णं अज्जत्ति । निपुणिका—तह । (इति निष्क्रान्ता ।) विदूषकः—(आत्मगतम् ।) ३भो, अणत्थो संपडिदो । बन्धणब्भट्टा गिहकवोदो बिडालिआए आलोए पडिदो । (प्रविश्य ।) निपुणिका—(अपवार्य ।) ४भट्टिणि, जदिच्छादिट्ठाए माहविआए आचक्खिदं एवं खु एदं णिव्वृत्तंति । (इति कर्णे कथयति ।) इरावती—(आत्मगतम् ।) ५उववण्णं । सच्चं अअं एत्थ ब्रह्मबन्धुणा किदो पओओ । (विदूषकं विलोक्य ।) इअं इमस्स कामतन्तसचिवस्स णीदी । १. निपुणिके, गच्छ । देवीं विज्ञापय । दृष्टो भवत्याः पक्षपातो नन्वद्येति । २. तथा । ३. भोः, अनर्थः संपतितः । बन्धनभ्रष्टो गृहकपोतो बिडालिकाया आलोके पतितः । ४. भट्टिनि, यदृच्छादृष्टया माधविकयाख्यातम् । एवं खल्वेतन्निर्वृ- त्तमिति । ५. उपपन्नम् । सत्यमयमत्र ब्रह्मबन्धुना कृतः प्रयोगः । इयमस्य कामतन्त्रसचिवस्य नीतिः । हास्या भवेयम् ॥ नार्हतीत्यादि । स्पष्टोऽर्थः ॥ निपुणिके, गच्छ । देवीं विज्ञापय । दृष्टो भवत्याः पक्षपातो नन्वद्येति ॥ तथा ॥ भोः, अनर्थः संपतितः । बन्धनभ्रष्टो गृहकपोतः पारावतो बिडालिकाया आलोके पतितः ॥ भट्टिनि, यदृच्छादृष्टया माधविकयाख्यातम् । एवं खल्वेतन्निर्वृत्तमिति ॥ उपपन्नम्। सत्यमयमत्र ब्रह्मबन्धुना कृत प्रयोगः । इयमस्य कामतन्त्रसचिवस्य नीतिं ॥ भवती, यदि नीतिगतमेक