मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

आर्हतदर्शनम् ७ गुणः पर्याय इति तत्स्वरूपं स्फुटमग्रतः । अनागतपरीणामावस्थं द्रव्यमितीर्यते ॥ तद्वर्तमानपर्यायं भाव इत्यभिधीयते । द्रूयन्ते यानि पर्यायैः पर्यायैर्वा द्रवन्त्यपि ॥ तानि द्रव्याणि निर्दिष्टान्यद्रव्यं तु तदाश्रितम् । पर्येत्युत्पत्तिनाशौ यः स पर्याय इतीर्यते ॥ ताथागतैर्हि पर्यायः पारमार्थिक इष्यते । तदाधारं त्रिकालस्थं द्रव्यं नाभ्युपगम्यते ॥ तदाहि प्रत्यभिज्ञादेर्विरोधस्स्यादुरुद्धरः । अनिरोधमनुत्पादं जगत्स्यात्पुद्गलक्षणम् ॥ 4 परमाणुषु वाय्वादिविभागो नाभ्युपेयते । सामान्यं द्विविधं तिर्यगूर्ध्वताशब्दशब्दितम् ॥ तुल्या परिणतिर्या तु प्रतिव्यक्ति प्रदृश्यते । सामान्यं तत्तिर्यगिति तद्धि गोत्वादिलक्षणम् ॥ पूर्वापरपरीणामसाधारण्येन यत्पुनः । तदूर्ध्वताख्यं सामान्यं कटकादिषु काञ्चनम् ॥ विशेषोऽपि द्विरूपस्स्याद्गुणपर्यायभेदतः । सहभावी तु यो धर्मः स गुणः परिकीर्त्यते ॥ यथा चात्मनि विज्ञानव्यक्तिशक्त्यादिलक्षणः । क्रमभावी तु यो धर्मः स पर्यायः प्रकीर्त्यते ॥