मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

शब्दशक्तिवादः 83 स्वाभाविकी सा शब्दानां विज्ञातैवार्थकारिणी । यतश्शब्दार्थसंबन्धो बोध्यबोधकतैव सः ॥ धूमादीनां तु संबन्धान्तरात् गमकता मता । चेष्टावद्बोधकत्वं स्याद्यदि संकेतमूलकः ॥ संकेतकर्तृपुरुषाज्ञानं चात्रास्ति बाधकम् । इति शब्दार्थसंबन्धनित्यतावादिनो विदुः ॥ ते च मीमांसकाः पूर्वोत्तराः नव्याश्च शाब्दिकाः। यथात्र वैयाकरणभूषणोक्तं विमृश्यताम् ॥ इन्द्रियाणां स्वविषये ह्यनादिर्योग्यता यथा । अनादिरर्थैश्शब्दानां संबन्धो योग्यता तथा ॥ शाब्दधीजनकत्वावच्छेदकत्वेन वीक्षितः । स्वीकर्तव्यः पुनः शब्दः सङ्केतेनार्थबोधकः ॥ अर्थधीजनकत्वेन ज्ञातः शब्दस्स्वभावतः । बोधकस्स्यादिति मते लाघवं परिदृश्यते ॥ ग्राह्यत्वं ग्राहकत्वं च द्वे शक्ती तेजसो यथा । तथैव सर्वशब्दानां द्वे शक्ती अपि ते विदुः ॥ तस्मात्स्वभावसिद्धान्तो वरं समयकल्पनात् । अत्र नैयायिकमनोरथतत्त्वं विचिन्त्यताम् ॥ 4 नैयायिकाः पुनः प्राहुः शक्तिं सङ्केतलक्षणाम् । इच्छा हि किल सङ्केतः नित्योऽनित्योऽपिवाऽस्तु सः