मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

4 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके बौद्धा वैशेषिकाश्चैव शब्दमानापलापिनः । कथंचिदनुमानान्तर्भावमेते प्रचक्षते ॥ स्वाभाविकस्तु संबन्धश्शक्तिर्यद्युपगम्यते । निरुपाधिकसंबन्धो व्याप्तिरेव स निश्चितः ॥ शब्दोऽनुमानमेव स्यादतस्सङ्केत इष्यते । अत्र वैदिकसिद्धान्तसमाधिरवगम्यताम् ॥ सङ्केतो वाऽतिरिक्तो वा योऽविनाभावरूपतः । ज्ञातश्चेदनुमैव स्यात् न स्यात् ज्ञातः स्वरूपतः ॥ तथात्वप्रतिसंधानाभावेऽप्यनुभवोदयात् । शब्दो मानान्तरं तस्मादन्यथा सर्वविप्लवः ॥ अत्र प्राभाकराः प्राहुश्शब्दस्स्याल्लौकिकोऽनुमा । वैदिकस्त्वतिरिक्तोऽस्त्वित्येषाऽर्धजरतीयता ॥ सर्वनाशे समुत्पन्ने ह्यर्धं त्यजति पण्डितः । इति न्यायः स्वीकृतः स्यादिति तत्त्वविदो विदुः ॥ 5 शक्तेरस्याः पुनश्शक्यविकल्पोऽप्यवधार्यताम् । व्याडी च वैयाकरणः व्यक्तिशब्दार्थवाद्यसौ ॥ वाजप्यायननामा यः जातिशब्दार्थवायसौ । 6 शक्तिर्जात्याकृतिव्यक्तिष्विति नैयायिका विदुः ॥ जातिव्यक्त्योरेव शक्तिर्गुणकर्माभिधायिनाम् । न तयोराकृतिर्यस्मात्प्रतीकव्यूहलक्षणा ॥