भारतकोश
मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

Manameyodaya of Narayana Bhatta with Commentary

नारायण भट्ट एवं नारायण पण्डित द्वारा

DevanagariHindipublished672 पृष्ठ

पृष्ठ 136, कुल 672 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 136

उदिताविव दृश्येते युगपद्भौमभार्गवौ । इत्यादिव्यवहारेण तदुपाधिगवेषणाम् ॥ ननु त्वत्कल्पितः कालः स्वत एव क्रमात्मकः । हेत्वन्तराद्वा प्रथमे कार्याणि न कुतस्स्वतः ॥ द्वितीये त्वनवस्था स्यात् अन्यस्मादित्यपेक्षणात् मैवं, शुक्लगुणादावप्येवं वक्तुं हि शक्यते ॥ स्वतोऽस्य तत्स्वभावत्वे द्रव्यस्य न कुतस्तथा । गुणान्तरस्यापेक्षायामनवस्था प्रसज्यते ॥ स्वतः क्रमाद्यात्मकोऽसौ काल इत्यवधार्यते । नाध्वव्यङ्ग्यः काल एषः वर्तमानविलोपतः ॥ ३ किंतु क्रियाव्यङ्ग्य इति सौगतेतरपद्धतिः । रहस्यं पक्षयोस्तत्र संक्षेपादिह सूच्यते ॥ कालो यदि क्रियाव्यङ्ग्यः क्षणिकत्वं न सिद्ध्यति क्षणिकास्सर्वसंस्काराः अस्थिराणां कुतः क्रियाः । इति सिद्धान्तभङ्गस्स्यात् इति सौगतमानसम् । पतितः पतितव्यश्च देशो द्विविध एव हि ॥ ४ वर्तमाननिषेधे च भवित्री विश्वनिह्नुतिः । न ह्यतीतं भविष्यद्वा प्रत्यक्षविषयोऽस्ति नः ॥ वर्तमानभ्रमश्चात्र तत एव न सिद्ध्यति । पौर्वापर्यातिरिक्ता तु दुस्त्यजा वर्तमानता ॥