मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

24 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके यस्मिन्नेव हि संताने आहिता कर्मवासना । फलं तत्रैव बध्नाति कार्पासे रक्तता यथा ॥ वर्षातपाभ्यां किं व्योम्नः चर्मण्यस्ति तयोः फलम् चर्मोपमश्चेत्सोऽनित्यः खतुल्यश्चेदसत्समः ॥ बुद्धिर्जन्मनि पुंसश्च विकृतिर्यद्यनित्यता । अथाविकृतिरात्माऽयं प्रमातेति न युज्यते ॥ अत्यन्तमलिनः कायः देही चात्यन्तनिर्मलः । उभयोरन्तरं ज्ञात्वा कस्य शौचं विधीयते ॥ 2 निर्धर्मका निराधारा निर्मूर्त्तिश्चित्तसंततिः । प्रतिक्षणं जायमाना दीपसन्तानसन्निभा ॥ ज्वालाबुद्बुदवद्वृत्तिः मातृकुक्षिप्रवेशभाक् । सा ततो विषयज्ञप्तिः चित्ताभिज्वलनात्मिका ॥ कामक्रोधौ लोभमोहौ रागद्वेषौ च सैव हि । रागो द्वेषश्च मोहश्च यद्युत्कटदशां गतः ॥ कामः क्रोधो लोभ इति व्यवहारस्य गोचरः । देवासुरमनुष्याणां भेदोऽतो गुणभेदतः ॥ आत्मा यद्यप्रतीत्य स्यात्क्लेशानां नैव संक्षयः । अतो नैरात्म्यसिद्धान्तः बौद्धानामिति निर्णयः । आत्मग्रहो महामोहः प्रथमं तन्निवृत्तितः । मम किं नाहमेवेति विरंस्यति ममग्रहः ॥