मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

कौमारिलात्मा 143 व्यतिरिक्तो हि संतानो यदि नाभ्युपगम्यते । संतानिनामनित्यत्वात् कर्ता कश्चिन्न लभ्यते ॥ तस्मादत्यन्तभेदो वा कथंचिद्भिन्नताऽपिवा । संतानस्येत्ययं चात्मा स्याद्वैशेषिकसांख्ययोः ॥ नन्वन्यत्वं विदन्तोऽपि पुत्रादिफलसिद्धये । प्रवर्तन्ते यथा तद्वत् ज्ञानसंतानिनोऽपि नः ॥ अन्यत्वे च समानेऽपि यथा वंशान्तरोद्भवाः । न लभन्ते फलं तद्वत् संतानान्तरजाः क्षणाः ॥ न तावद्बुद्धिरत्रैवं, अपिचात्मफलेच्छया । पुत्रादिभरणे वृत्तिः स्यात्तदप्यत्र नास्ति ते ॥ भरणं यदपत्यानां तिर्यगादिषु दृश्यते । अज्ञानं शरणं तत्र प्राज्ञानां तु न युज्यते ॥ नच त्वमपि कृत्येषु निरन्वयविनाशतः । मत्सन्तानसमृद्ध्यर्थमिति मत्वा प्रवर्तसे ॥ 5 देहान्तरे च संचारो बुद्धीनां नोपपद्यते । पूर्वदेहाद्बहिर्भावः नच तासां प्रतीयते ॥ वायुना प्रेर्यमाणं हि ज्वालाद्यन्यत्र संचरेत् । बुद्धेः कारणदेशात्तु प्रेरणं नास्ति केनचित् ॥ अमूर्तत्वात्स्वयं नासावुत्प्लुत्यान्यत्र गच्छति । अन्तराभवदेहस्तु निषिद्धो विन्ध्यवासिना ॥