मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

156 मानमेयरहस्यश्लोकवार्त्तिके ततः स्वतो वा युक्त्या वा योगदर्शनतोऽपिवा । आत्मनः सिद्धिरित्याहुः इति देहात्मसंग्रहः ॥ (37) आर्हतात्मा. 1 आर्हतानामात्मतत्त्वं प्रागेव सुनिरूपितम् । तदेवचात्माऽध्यायेऽस्मिन् अन्यूनत्वाय चिन्त्यते देहेन्द्रियमनःप्राणधीभ्योऽन्योऽनन्यसाधनः । स्वयंप्रकाशप्रत्यक्षसिद्ध आत्मेति निर्णयः ॥ आत्मा चैतन्यरूपस्स्यात्परिणामी करोति च । साक्षाद्भोक्ता स्वीयदेहसमानपरिमाणवान् ॥ प्रतिक्षेत्रं विभिन्नश्च विचित्रश्चाप्यनन्तकः । स च पौद्गलिकादृष्टसंयुतः पुरुषार्थभाक् ॥ आत्मतत्त्वं तु सहजचिद्रूपपरिणामवत् । आवृतिप्रक्षयादेषः सार्वज्ञ्यैकरसः स्वयम् ॥ ज्ञानाद्भिन्नो नचाभिन्नः भिन्नाभिन्नः कथंचन । ज्ञानं पूर्वापरीभूतं सोऽयमात्मेति कीर्तितः ॥ उपादेयं परं ज्योतिरुपयोगैकलक्षणः । उपयोगः कर्मणैकीभूतस्यास्य विवेचनम् ॥ 2 औदयश्चौपशमिकः क्षायिकः पारिणामिकः । एते जीवस्य चत्वारः भावाः पर्यायलक्षणाः ॥