मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

आर्हतात्मा 157 स स्यादौदयिको भावः यः कर्मोदयलक्षणः । स चौपशमिको भावः यः कर्मोपशमात्मकः ॥ स एव क्षायिको भावः यस्स्यात् मोक्षपदाभिधः । स पारिणामिको भावः सहजः चित्स्वभावता ॥ समनस्कोऽमनस्कश्च स जीवो द्विविधो मतः । संज्ञिनस्समनस्काः स्युः अमनस्काः त्रसाः स्थिराः गुणपर्यायवद्द्रव्यं तत्रस्थाः निर्गुणाः गुणाः । चैतन्यसुखदुःखाद्याः पर्यायगुणलक्षणाः ॥ 3 सत्कर्मपुद्गलाः पुण्यं पापं तस्य विपर्ययः । पूरयन्ति गलन्तीति पुद्गला इति निर्णयः ॥ धर्मः प्रवृत्तिहेतुः स्यादधर्मः स्थितिकारणम् । अधर्मे गलिते धर्मः स्यादूर्ध्वगतिसाधनम् ॥ आत्मनश्चलनं योगः तेन कर्म पुमानयम् । आदत्ते सलिलं विष्वक् तप्तायःपिण्डवत् सदा ॥ तदेव पौरुषं ज्योतिः इन्द्रियेभ्यस्स्रवत्सदा । स्पृशच्च विषयान् तद्धीरूपेण परिणाम्यदः ॥ स चास्रवः, तस्य धीरैः कर्तव्यस्संवरस्सदा । आस्रवस्स्रोतसो द्वारं संवृणोतीति संवरः ॥ इति मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके प्रमेयकाण्डे प्रथमः परिच्छेदः