मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

गुणवादः 175 आयुर्वेदे शीतगुणो मारुतस्संप्रकीर्तितः । तच्चिकित्सानियत्यर्थमिति सर्वार्थसिद्धिकृत् ॥ संयोगभेद एवायं स्पर्श इत्यपरे विदुः । संबन्धवादे संयोगविचारेऽस्त्यस्य विस्तरः ॥ काठिन्यमार्दवाद्यास्स्युः स्पर्शा हि विविधा भुवि। तेषां संयोगरूपत्वे का शीताद्युपकारिता ॥ 6 सर्ववस्तुषु संख्याया व्यवहारो हि दृश्यते । तेन संख्याऽतिरिक्तोऽर्थः सा चैकत्वादिलक्षणा ॥ बहुत्वं नातिरिक्तं स्यात्किंतु त्रित्वादिलक्षणम् । इति प्राभाकराः प्राहुः अथ कौमारिलाः पुनः ॥ वैशेषिकादिवत्संख्यां गुण इत्यभिमन्यते । द्रव्य एवाहि दृश्यन्ते व्यवहारास्तु भूयसा ॥ संख्यायामपि संख्यायाः व्यवहारस्य दर्शनात् । अनवस्था प्रसज्येत यदि संख्याऽतिरिच्यते ॥ गुणादावपि संख्यायाः व्यवहारस्य दर्शनम् । एकार्थसमवायादिसंसर्गादन्यथा भवेत् ॥ अपेक्षा बुद्धिरेव स्यात्संख्या द्वित्वादिलक्षणा । अपेक्षाबुद्धिजन्यं तत् इति प्राञ्चः प्रचक्षते ॥ संघातः पुनरेकत्वमिति संख्यापलापिनः । ऐक्यं भेदाभावरूपमिति भूषणनिर्णयः ॥