मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

178 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके अणूनां स्यात्परिमितिराकाशमिततैव हि । तस्मादवच्छेदभेदान्महदित्यादिधीरिति॥ विभुत्वं तर्हि सर्वेषां स्यादित्यापाद्यते बुधैः । परस्परविरोधे हि न प्रकारान्तरस्थितिः ॥ सर्वप्रकारपरिमित्यभावो विभुतैव हि । सर्वोत्कृष्टपरीमाणं विभुत्वमिति केचन ॥ अवस्थैव परीमाणं प्रकृतेरिति कापिलाः । उपाधिभिः पार्श्वभेदः परमाणोरितींतरे ॥ स प्रदेशा निरंशोऽपि स्वभावादिति चार्हताः । उपाधीनामुपाधिश्चेत् भवेदेवानवस्थितिः ॥ 9 पृथक्त्वं भेद इत्यन्ये वैशिष्ट्यमिति केचन । परे वैधर्म्यमित्याहुः गुणान्तरमितीतरे ॥ अयमस्मात्पृथगिति प्रतीतेः भिन्न इत्यसौ । विलक्षणा प्रतीतिः स्यादित्याहुर्वृद्धतार्किकाः ॥ वैशिष्ट्यस्य पृथक्त्वे तु व्योम्नि शब्दविशेषिते । व्यवहारः पृथक्त्वेनापाद्यते प्रागपेक्षया ॥ वैधर्म्यस्य पृथक्त्वे तु पाकरक्ते घटे पुनः । श्यामाद्घटात्पृथगिति व्यवहारः प्रसज्यते ॥ पृथक्त्वं भेद एवेति नव्यतार्किकनिर्णयः । भेद एव पृथक्त्वं स्यात् भिन्नः पृथगसाविति ॥